Gorgier
| Gorgier | ||
|---|---|---|
| Basisdate | ||
| Staat: | Schwiiz | |
| Kanton: | Nöieburg (NE) | |
| Bezirk: | (Dr Kanton Nöieburg kÀnnt sit 2018 kÀ Bezirk me.) | |
| BFS-Nr.: | 6410 | |
| Poschtleitzahl: | 2023 | |
| Koordinate: | 549861Â /Â 195151 | |
| Höchi: | 491 mÂ ĂŒ. M. | |
| FlĂ€chi: | 13.97 kmÂČ | |
| Iiwohner: | 2021 (31. DezÀmber 2017) | |
| Website: | gorgier.ch | |
ChĂąteau de Gorgier | ||
| Charte | ||

Gorgier (frankoprovenzalisch [gÉrËdziË]) isch en Ortschaft im Kanton Nöueburg.
Geografi
[Ă€ndere | QuĂ€lltĂ€xt bearbeite]Gorgier lyt am Nöieburgersee. Zu der alte gmeind hĂ€n au no dr Wyler Chez-le-Bart (450 mÂ ĂŒ. M.) un s nei Quartier DerriĂšre-Moulin (520 mÂ ĂŒ. M.) ghert. Dr frĂŒener Gmeindbann het 33 ProzĂ€nt landwirtschaftligi Flechi, 58 ProzĂ€nt Wald und 9 ProzĂ€nt Sidligsflechi umfasst.
Uf em Piet vu Gorgier ligt de grescht Dail vum Creux du Van.
Gschicht
[Àndere | QuÀlltÀxt bearbeite]Gorgier isch zum erschte Mol gnÀnnt wore anne 1252 as de Corgie.
D Burg vo Gorgier chunt us em Middelalter. Si isch s ZÀntrum vo der Grundherrschaft Gorgier gsi. 1344 isch Gorgier an Nöieburg cho.
Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych PreuĂe verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrĂ€tte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu PreuĂe aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe.
Ufe erscht JĂ€nner 2018 het Gorgier zĂ€me mit de Nochbergmeinde Bevaix, Saint-Aubin-Sauges, Montalchez, Vaumarcus und Fresens die nöji grossi Gmeind La Grande BĂ©roche bildet. Derby isch d Roose im Wappebild, wo vo der alte Herrschaft vo StĂ€ffis hĂ€r chunt, au is nöie Gmeindwappe vo der Grossgmeind ĂŒbernoo worde.
Bevelkerig
[Ă€ndere | QuĂ€lltĂ€xt bearbeite]QuĂ€lle: Bundesamt fĂŒr Statistik 2005[1]
| Johr | 1850 | 1860 | 1870 | 1880 | 1888 | 1900 | 1910 | 1920 |
| Yywohner | 866 | 984 | 991 | 1018 | 939 | 1002 | 914 | 919 |
| Johr | 1930 | 1941 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 |
| Yywohner | 867 | 958 | 1012 | 1025 | 1173 | 1377 | 1849 | 1775 |
Dr UuslÀnderaadail isch 2010 bi 3,9 ProzÀnt.
Religion
[Àndere | QuÀlltÀxt bearbeite]58,8 ProzÀnt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 23,4 ProzÀnt sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
[Ă€ndere | QuĂ€lltĂ€xt bearbeite]Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 2,0 %, CVP 1,3 %, FDP 30,0 %, GrĂŒeni 11,3 %, PdA 1,5 %, SP 21,6 %, SVP 17,1 %.
Wirtschaft
[Àndere | QuÀlltÀxt bearbeite]Gorgier isch es tradizionells Puuredorf. Es git RÀbbÀrge und uf de JurabÀrgen obe Alpsennereie.
Sproch un DialÀkt
[Àndere | QuÀlltÀxt bearbeite]Bi dr Volkszellig 2000 hÀn vu dr 1775 Yywohner 97,7 ProzÀnt Franzesisch as Hauptsproch aagee, 1 ProzÀnt Dytsch, 0,3 % Italienisch un 1 ProzÀnt anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ăndi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hĂ€n, gĂ€lte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hĂ€n ihre Ursprung ender in statistische FĂ€hler oder ass d Lyt unter âPatoisâ ihr Regionalfranzesisch verstehn.[2][3]
Literatur
[Àndere | QuÀlltÀxt bearbeite]- Germain Hausmann: Gorgier (Gemeinde).. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
Weblink
[Ă€ndere | QuĂ€lltĂ€xt bearbeite]FueĂnote
[Ă€ndere | QuĂ€lltĂ€xt bearbeite]- â Bundesamt fĂŒr Statistik: Eidgenössische VolkszĂ€hlung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850â2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nĂŒme abgrĂŒeft wĂ€rde; Suche im Webarchiv) , Date im Aahang (Site cha nĂŒme abgrĂŒeft wĂ€rde; Suche im Webarchiv) )
- â Andres Kristol: Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalitĂ©. VariĂ©tĂ©s dâoĂŻl et autres langues. UniversitĂ© de Picardie / Centre dâEtudes Picardes, Amiens 1998, S. 101â114
- â Pierre Knecht: Die französischsprachige Schweiz. In: Hans Bickel, Robert SchlĂ€pfer (Hg.): Die viersprachige Schweiz. SauerlĂ€nder, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139â176



