Edukira joan

Artenay

Artenay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
Departamendua Loiret
BarrutiOrléanseko barrutia
Kantonamenducanton of Artenay
Izen ofizialaArtenay
Posta kodea45410
Geografia
Koordenatuak48°04′56″N 1°52′42″E / 48.0822°N 1.8783°E / 48.0822; 1.8783
Mapa
Azalera20,5 km²
Altitudea117 m, 129 m eta 122 m
MugakideakDambron, Chevilly, Poupry, Bucy-le-Roi, Ruan, Sougy eta Trinay
Demografia
Biztanleria1.997 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 968 (%48,2) (%51,8) 1.039 alt_right
Dentsitatea97 bizt/km²
ville-artenay.fr

Artenay Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.997 biztanle zituen 20,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Dambron, Chevilly, Poupry, Bucy-le-Roi, Ruan, Sougy eta Trinay.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArtenayArtenay
Població amb 103 habitants (2000)Poupry (3,5 km)
Població amb 93 habitants (2000)Dambron (3,6 km)
Població amb 189 habitants (2000)Bucy-le-Roi (3,7 km)
Població amb 215 habitants (2000)Ruan (5,6 km)
Població amb 206 habitants (2000)Trinay (5,6 km)
Població amb 2410 habitants (2000)Chevilly (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Loirako erdiko haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1850 ordu/urte), uda lehorra)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 653 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Trinay udalerrian dago, 4,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 645,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,4 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 617 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (64 mm) eta lehorrena otsaila (44 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Artenay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.5 7.4 10.1 13.8 17.1 19.4 19.2 15.4 11.6 7.4 4.8 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 51 44 45 45 59 52 50 47 46 59 58 64 617
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,7+1,2+1,1+1,1+1,2+1,2+1,5+0,3+0,6+1,0+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea10001200140016001800200022001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.039 gizon, 968 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.48
 
95+
 
0.00
1.92
 
90-94
 
1.03
0.48
 
85-89
 
4.13
0.96
 
80-84
 
3.62
3.85
 
75-79
 
1.03
4.81
 
70-74
 
4.65
5.29
 
65-69
 
6.20
6.26
 
60-64
 
8.26
6.74
 
55-59
 
8.78
6.35
 
50-54
 
5.17
5.39
 
45-49
 
6.30
5.87
 
40-44
 
5.79
6.35
 
35-39
 
8.99
9.34
 
30-34
 
5.79
6.26
 
25-29
 
3.62
3.85
 
20-24
 
3.20
6.45
 
15-19
 
4.24
5.97
 
10-14
 
5.37
9.43
 
5-9
 
6.92
3.95
 
0-4
 
6.92
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Artenay udalerrian 1.932 biztanle zeuden eta 880 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.932biztanle
880elkarbizitza-unitate
2,20lagun elkarbizitza-unitateko
546familia
Udalerria
% 24
% 21
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 546 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (211). Guraso bakarreko 147 familietatik 126etan ama zen guraso bakarra. 228 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 158k seme-alaba bakarra zuten etxean, 100k bi, eta 60k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 211 bikoteetatik 27tan (% 12,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

188
211
147
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean228
Seme-alaba bat158
Bi seme-alaba100
Hiru seme-alaba49
Lau edo gehiago11

15 urte edo gehiago zituzten 1.625 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,4).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 16
40-54% 16
55-64% 29
65-79% 27
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 56
40-54% 67
55-64% 59
65-79% 69
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,6 izatezko bikotean eta % 6,3 PACS bidez lotuta). % 32,9 ezkongabeak ziren, % 6,1 alargunak eta % 5,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 37,0
Ezkongabea% 32,9
Izatezko bikotean% 12,6
PACS bidez lotuta% 6,3
Alarguna% 6,1
Dibortziatuta% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 27,6), eskulangileak (% 26,1), erdi-mailako lanbideak (% 16,1), enplegatuak (% 15,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 27,6) Loiret departamenduko batez bestekoaren (% 31,3) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,7).[10]

Udalerria
% 16
% 16
% 26
% 28
Loiret
% 12
% 16
% 15
% 16
% 31
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 993 etxebizitza zeuden. Horietatik 875 egoitza nagusi ziren, 18 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 100 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (689), eta apartamentuak gutxi ziren (301). Egoitza nagusietatik 481 beren jabearen bizilekuak ziren, 375 alokairuan zeuden, 185 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[11]

993etxebizitza
875egoitza nagusi
689etxe
301apartamentu

Etxebizitza multzoa

875
100
Egoitza nagusia (875)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (18)Hutsik (100)

Etxe mota

689
301
Etxea (689)Apartamentua (301)

Jabetza egoera

481
375
185
Jabeak (481)Alokairuan (375)HLM (185)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (295).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik107
1919-194557
1946-1970195
1971-1990295
1991-200596
2006-202094

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (343). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (433 etxebizitzatan). 596 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 417 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 352tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela31
2 gela95
3 gela182
4 gela224
5 gela edo gehiago343

Berogailu mota

286
433
86
Gas sarea (286)Fuel-olioa (63)Elektrizitatea (433)Gas botila (7)Bestelakoak (86)

Aparkalekua eta ibilgailuak

596aparkalekua
417ibilgailu 1
352ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.256 biztanleetatik 996 aktibo ziren (% 79,3), horietako 891 lanean (% 70,9) eta 105 langabezian (aktiboen % 10,5).

1.25615-64 urteko biztanle
% 79,3aktibo
% 70,9lanean
% 10,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 59,3
25-54 urte% 90,3
55-64 urte% 63,4
Gizonak% 80,4
Emakumeak% 77,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,8
BEPC, brebeta% 18,5
CAP-BEP% 7,2
Batxilergoa% 12,5
Goi-mailako +2% 7,4
Goi-mailako +3/4% 4,2
Goi-mailako +5% 2,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

260 ez-aktibotik 89 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,2), 67 erretiraturik zeuden (% 25,8) eta 104 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,0).

Ez-aktiboak

% 34
% 26
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 21
% 30
% 35
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.397 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 891 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.397enplegu udalerrian
% 92,3soldatapeko
% 7,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.560 eurokoa zen.

24.560 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.800 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 106 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 margolaria, 4 zurginak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 2 aldi baterako lan enpresak eta 4 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Artenay udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.124 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Artenay udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 322 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2022ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Trinay », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]