Edukira joan

Guriezo

Guriezo
Kantabriako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Kantabria
AlkateaAdolfo Izaguirre Ruiz
Izen ofizialaGuriezo
Posta kodea39...
INEk ezarritako kodea39030
HerriburuaEl Puente
Geografia
Koordenatuak43°20′31″N 3°19′36″W / 43.341944444444°N 3.3266666666667°W / 43.341944444444; -3.3266666666667
Mapa
Azalera74,53 km²
Altitudea40 m
MugakideakCastro Urdiales, Turtzioz, Rasines, Ampuero eta Liendo
Demografia
Biztanleria2.496 (2025)
alt_left 1.197 (%48,1) (%51,9) 1.291 alt_right
Dentsitatea33 bizt/km²
MatrikulaS

Guriezo (montañesez: Guriezu) Kantabriako (Espainia) udalerria da, Asón-Agüerako eskualdean dagoena. Azken erroldaren arabera 2.496 biztanle zituen 74,5 km²-ko azaleran.

Iparraldean, Castro Urdiales eta Liendo udalerriak ditu, hegoaldean, Bizkaia, ekialdean Castro Urdialesko Sámano harana eta mendebaldean Asón ibaiaren harana edo Ampuero eta Rasines udalerriak.

Kantabriako ekialdean, Agüera (hegoaldetik iparralderantz udalerria zeharkatzen duena) ibaiaren bailaran dago. Haranean zenbait ibaiadar hartzen ditu. Remendón izenekoak Juncal urtegia ditu. Kostatik gertu, El Pontarrón parean, Agüerak Oriñóngo itsasadarra sortzen du. Udalerri zabala da, 74,5 km²-ko azalera duena.

Herriak eta auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriak herriez gain, sakabanatutako auzoak ditu (24 guztira). El Puente (montañesez: La Puenti) udalburua du. Hona hemen Guriezoko herriak:

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castro Urdiales, Turtzioz, Rasines, Ampuero eta Liendo.

Antzinarotik populatua, Cervajera leizean zenbait brontzezko punta topatu zituzten.[1] Castrotik gertu izanda, autrigoien eremuan zegoen eta, ziur asko, erromatarrak bertatik ere pasa ziren. Goi Erdi Aroan jada agirietan aipatu zuten, ekialdeko Kantabriako beste herriekin batera Vecio merindadea sortu zutelako. Bertoko ahaide nagusiak (Marroquín, Negrete edo Boar) liskarretan aritu ziren. Aro Modernoan, Guriezo Lau Hiribilduen Korrejimenduan sartu zen. Garai haietan, harana auzotan banatu zen, kontzeju bana egiten zuten. Hala ere, 1822an batu eta egungo udalerri sortu zuten.

Guriezo jada Erdi Aroan Bizkaiko burdinaren negozioan sartuta zegoen.[2] Bizkaian industrializazioa hasi zenean, Guriezok bere parte egin zuen: 1843an (Nuestra Señora de) La Merced lantegia sortu zen eta 1846an, Ibarra familiakoek bertoko (Nuestra Señora de) La Merced lantegia erosi zuten, 1854ra arte martxan izan zena.[3]

Gerra Zibilean, 1937ko abuztuaren 24an, udalerrian Santoñako hitzarmena sinatu zuten.[4] 1938an, Manuel Pérez Tejera tenienteak zuzendutako iheslari errepublikanoen talde bat inguruko mendietan zelata batean erori zen. Pérez Tejerak 1941era arte iraun zuen.[5]

Biztanleriaren tamainaUrtea170018001900200021002200230024002500200020052010201520202025GuriezoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 1.291 gizon, 1.197 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.15
 
95-99
 
0.25
0.85
 
90-94
 
1.34
1.24
 
85-89
 
2.34
3.10
 
80-84
 
2.76
4.34
 
75-79
 
4.26
4.65
 
70-74
 
6.02
6.43
 
65-69
 
6.77
6.35
 
60-64
 
7.60
8.99
 
55-59
 
7.77
9.53
 
50-54
 
10.44
11.77
 
45-49
 
9.02
7.51
 
40-44
 
7.85
6.12
 
35-39
 
6.27
4.65
 
30-34
 
4.18
2.71
 
25-29
 
3.26
3.64
 
20-24
 
3.51
5.96
 
15-19
 
5.76
5.58
 
10-14
 
4.51
3.95
 
5-9
 
3.76
2.48
 
0-4
 
2.34
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[6]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 28 udalerri berean jaioak ziren[7], probintziako batez bestekoaren (% 39,3) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 45,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,1 —probintzian % 12,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Kantabriako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 28Probintzia berean · % 17Beste erkidegoa · % 45,9Estatutik kanpo · % 9,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 227 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 60,8)[8]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Argentina, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 60,8Europa · % 32,2Afrika · % 6,6Asia · % 0,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.715 etxebizitza zeuden: 969 (% 56,5) nagusiak eta 746 (% 43,5) ez-nagusiak.[9] Kontsumo elektrikoaren arabera, 215 (% 12,5) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 213 (% 12,4) hutsik zeuden.[10] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 28 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 162 plazarekin (5,79 plaza etxebizitzako).[11]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 1.177 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 565 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 800-1.000 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 182 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 6,1 jaitsi zen (1.253 €/m²). Balio hori Kantabriako udalerrien medianaren (968 €/m²) % 21,6 gainetik zegoen.[12]

1.715etxebizitza
969etxegune
213hutsik (% 12,4)
28etxebizitza turistiko (2026) Kantabriako mapa
1.177€/m² batez beste (2023) Kantabriako mapa

Etxebizitza multzoa Kantabriako mapa

969
746
Etxebizitza nagusia (969)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (746)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Kantabriako mapa

1.287
215
213
Okupatuak (1.287)Noizbehinkakoak (215)Hutsik (213)

Guztira 969 etxegune zeuden, eta horietatik 279 (% 28,8) pertsona bakarrekoak ziren.[13]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1279
2 pertsona288
3 pertsona189
4 pertsona145
5 edo gehiago68

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 2.165 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 25,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 30,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,2.[14] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 29,5 zen 2021ean eta % 31,5 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 15,1 izatetik % 12,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 34,2 ziren, eta gizonen artean % 29,1; 5,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,4 eta gizonen % 10,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

2.165biztanle 15 urte edo +, 2024
% 31,5goi-mailako ikasketak+2,1 puntu 2021etik mapa
% 12,2lehen hezkuntza edo gutxiago−2,9 puntu 2021etik mapa
% 9,1ikasten ari dira, 2024
% 12,2
% 30,9
% 25,3
% 31,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 12,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 30,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 25,3Goi-mailako ikasketak · % 31,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Kantabriako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 59,3 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 40,7 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 17 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 48,4 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 51,6. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,9 ziren.[14]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,9
DBH eta antzekoak
% 30,9
Erdi-mailako LH
% 13,1
Goi-mailako LH
% 12,8
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 8,4
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 7,3
Masterrak eta espezialitateak
% 2,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Guriezo, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak683% 31,5328% 29,1355% 34,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa548% 25,3306% 27,1242% 23,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)669% 30,9378% 33,5291% 28,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago265% 12,2116% 10,3149% 14,4
Guztira2.165% 100,01.128% 100,01.037% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Guriezo, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 29,5% 24,0% 31,4% 15,12.082
2022% 29,9% 24,5% 31,2% 14,42.110
2023% 30,9% 24,8% 31,1% 13,22.132
2024% 31,5% 25,3% 30,9% 12,22.165

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,1 ikasten ari zen (197 pertsona).[15] Ikasten ari zirenetatik, % 42,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 29,9 batxilergoan eta % 25,4 erdi-mailako lanbide-heziketan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 47,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 36,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 34,7 eta emakumeen % 15,6. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 90,6 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 44,2 eta 25–29 urtekoen % 9,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,4 baino ez.[16] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 41,9 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 30,2.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 90,6
20–24 urte
% 44,2
25–29 urte
% 9,9
30–34 urte
% 4,8
35–39 urte
% 3,3
40–44 urte
% 3,1
45–49 urte
% 1,9
50–54 urte
% 0,8
55 urte edo +
% 0,3
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,0
Goi-mailako ikasketak
% 42,1
Erdi-mailako LH
% 25,4
Batxilergoa
% 29,9
DBH eta antzekoak
% 1,5
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 91,3 estatuan jaio zen, eta % 8,7 atzerrian.[14] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 28,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,4; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 35,5 eta % 8,6, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 33,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,2 eta % 10,5, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 28,5
Goi-mailakoak
% 35,5
% 26,7
Batx. / erdi LH
% 32,3
% 34,4
DBH
% 23,7
% 10,4
Lehen H. edo gutx.
% 8,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 33,3
Goi-mailakoak
% 43,2
% 22,1
Batx. / erdi LH
% 35,8
% 29,8
DBH
% 10,5
% 14,8
Lehen H. edo gutx.
% 10,5
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 9,6 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 4,3.[15] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 40,7 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 75,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.476 euro-koa zen[17], eta etxegune bakoitzeko 38.144 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.068 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 19.069 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 62,2[18]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 20,8), beste diru-sarrerak (% 11,7), langabezia-prestazioak (% 2), beste prestazioak (% 3,3).

62%
21%
12%
Soldata · % 62,2Pentsioak · % 20,8Langabezia · % 2Beste prestazioak · % 3,3Beste sarrerak · % 11,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[19][oh 1]. Udalerrian indizea 28,3 da, probintziakoaren (29; Kantabriako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,4; Kantabriako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Guriezo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 1.213 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 56,8; gainerako % 43,2 inaktibo zeuden (erretiratuak % 52,1, beste inaktiboak % 34,3 eta ikasleak % 13,5).[20] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 59,5 zen eta emakumezkoena % 53,9; langabezia-tasa, aldiz, % 7,8 eta % 15,8 zen, hurrenez hurren.[20]

Okupatuen kopurua 1.037 zen 2023ean, 2021eko 995etik gora.[21] Emakumeek okupatuen % 43,3 osatzen dute, eta gizonek % 56,7.

1.037okupatu, 2023+% 4,2 2021etik
% 43,3emakumeak okupatuen artean
% 56,8jarduera-tasa, 2024
% 11,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 50,3
% 22,5
% 14,8
Okupatuak · % 50,3Langabeak · % 6,5Ikasleak · % 5,9Erretiratuak · % 22,5Beste inaktiboak · % 14,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Guriezo, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.074% 50,3611% 54,8463% 45,3
Langabeak139% 6,552% 4,787% 8,5
Inaktiboak923% 43,2452% 40,5471% 46,1
Guztira2.136% 100,01.115% 100,01.021% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 69,0), industria (% 16,1), eraikuntza (% 9,9) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,9).[21] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 16,9), ondoren manufaktura-industria (% 14,7) eta eraikuntza (% 9,9) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Kantabriako mapa
% 16,1
% 9,9
% 69,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,9Industria · % 16,1Eraikuntza · % 9,9Zerbitzuak · % 69,0
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 16,9
Manufaktura-industria
% 14,7
Eraikuntza
% 9,9
Ostalaritza
% 9,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,7
Administrazio publikoa
% 7,3
Garraioa eta biltegiratzea
% 6,6
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 6,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 4,9
Jarduera profesionalak
% 4,1
Hezkuntza
% 3,5
Beste zerbitzu batzuk
% 3,1
Informazioa eta komunikazioak
% 1,7
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,3
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,1
Etxeetako jarduerak
% 0,9
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,5
Higiezinen jarduerak
% 0,4
Erauzketa-industriak
% 0,3
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 58,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 26,5), eta oinarrizko okupazioak % 11,8.[22] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,4 eta emakumeen % 56,6).

% 26,5
% 58,7
% 11,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 26,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 58,7Oinarrizko okupazioak · % 11,8Ez dago jasota · % 3,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Guriezo, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak275% 26,5151% 25,7124% 27,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak609% 58,7355% 60,4254% 56,6
Oinarrizko okupazioak122% 11,867% 11,455% 12,2
Ez dago jasota31% 3,015% 2,616% 3,6
Guztira1.037% 100,0588% 100,0449% 100,0

Okupatuen % 77,6 besteren konturako langileak dira, eta % 22,4 norberaren konturakoak.[23]

% 18,8
% 67,8
% 9,8
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,6Norberaren kontura, langilerik gabe · % 18,8Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 67,8Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Guriezo, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura232% 22,4135% 23,097% 21,6
Besteren kontura805% 77,6453% 77,0352% 78,4
Guztira1.037% 100,0588% 100,0449% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 91,6 estatuan jaio zen, eta % 8,4 atzerrian.[20] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 54,3 okupatuak dira, % 29,4 erretiratuak, % 5,6 bestelako inaktiboak, % 5,6 langabeak eta % 5,2 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,6 okupatuak dira, % 27,7 bestelako inaktiboak, % 12,0 erretiratuak, % 7,2 langabeak eta % 2,4 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,6 okupatuak dira, % 22,3 bestelako inaktiboak, % 18,4 erretiratuak, % 7,6 langabeak eta % 7,1 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,8 bestelako inaktiboak dira, % 38,3 okupatuak, % 7,4 langabeak, % 4,3 ikasleak eta % 3,2 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 54,3
Okupatuak
% 50,6
% 5,6
Langabeak
% 7,2
% 5,2
Ikasleak
% 2,4
% 29,4
Erretiratuak
% 12,0
% 5,6
Beste inakt.
% 27,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 44,6
Okupatuak
% 38,3
% 7,6
Langabeak
% 7,4
% 7,1
Ikasleak
% 4,3
% 18,4
Erretiratuak
% 3,2
% 22,3
Beste inakt.
% 46,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 92,5 estatuan jaio zen, eta % 7,5 atzerrian.[22] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 59,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 26,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 71,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 16,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,9 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 56,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 26,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 12,6 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 36,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,3 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 26,4
Goi eta erdi maila
% 16,7
% 59,5
Langile kualifikatuak
% 71,4
% 11,4
Oinarrizko okup.
% 11,9
% 2,7
Ez dago jasota
% 0,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,9
Goi eta erdi maila
% 36,1
% 56,9
Langile kualifikatuak
% 52,8
% 12,6
Oinarrizko okup.
% 8,3
% 3,6
Ez dago jasota
% 2,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[24] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,4 zerbitzuetan ari dira, % 21,1 industrian, % 15,9 eraikuntzan eta % 6,6 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 76,2 zerbitzuetan ari dira, % 14,3 eraikuntzan eta % 9,5 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 83,8 zerbitzuetan ari dira, % 10,9 industrian eta % 3,4 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 83,3 zerbitzuetan ari dira, % 8,3 industrian, % 5,6 eraikuntzan eta % 2,8 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 6,6
Nekazaritza
% 0,0
% 21,1
Industria
% 9,5
% 15,9
Eraikuntza
% 14,3
% 56,4
Zerbitzuak
% 76,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 3,4
Nekazaritza
% 2,8
% 10,9
Industria
% 8,3
% 1,9
Eraikuntza
% 5,6
% 83,8
Zerbitzuak
% 83,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 105 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.559 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[25][oh 2]. Udalerriaren azalera 74,5 km² denez, NAE lurraldearen % 20,9 da[26]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 97,9 larre iraunkorrak (1.527 ha, 102 ustiategitan), % 1,9 lur goldagarria (30,3 ha, 33 ustiategitan), arbolak (1,2 ha, 3 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,74 ha, 23 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,03 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
21%
79%
NAE · 1.559 ha (% 20,9)Gainerako azalera · 5.894 ha (% 79,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
98%
Lur goldagarria · 30,3 ha (% 1,9)Larre iraunkorrak · 1.527 ha (% 97,9)Arbolak · 1,2 ha (% 0,1)Baratzeak · 0,74 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.183 behi, 2.259 ardi eta ahuntz eta 38 hegazti zeuden[27][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 1.702 gidari zeuden erroldatuta: 955 gizon (% 56,1) eta 747 emakume (% 43,9)[28]. Biztanleen % 68,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 2.478 ibilgailuk osatzen zuten: 1.522 turismo, 252 motozikleta, 236 kamioi, 235 furgoneta eta 104 ziklomotor[28]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 612 turismokoa zen, probintziako (551) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,5 urtekoa zen; turismoen % 9,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,1k 25 urte baino gehiago[28]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,3 diesel zen eta % 38,3 gasolinazko; 24 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34,6k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
30%
30%
35%
0 etiketa · 37 (% 1,5)ECO · 93 (% 3,8)C etiketa · 722 (% 29,7)B etiketa · 740 (% 30,4)Etiketarik gabe · 842 (% 34,6)
Turismoak, adinaren arabera
9%
12%
24%
40%
14%
< 4 urte · 144 (% 9,5)4–8 urte · 180 (% 11,8)8–15 urte · 371 (% 24,4)15–25 urte · 613 (% 40,3)≥ 25 urte · 214 (% 14,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Guriezotar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Peralta Labrador, Eduardo (2003), Los cántabros antes de Roma, Real Academia de la Historia, ISBN 84-89512-59-0.
  2. ↑ Arizaga, Beatriz; Bochaca, Michel (2003), «El comercio marítimo de los puertos del País Vasco en el Golfo de Vizcaya a finales de la Edad Media» (PDF), Revista de Estudios Marítimos del País Vasco (4), Gipuzkoako Foru Aldundia: 41–53.
  3. ↑ Díaz Morlán, Pablo (1999), Los Ybarra vizcaínos: Origen y Expansión de una Dinastía Empresarial (1801-1890) (PDF), Universidad de Alicante.[Betiko hautsitako esteka]
  4. ↑ Álvarez Bolado, Alfonso (1995), Para ganar la guerra, para ganar la paz: Iglesia y guerra civil: 1936-1939, Universidad Pontificia de Comillas, ISBN 84-87840-79-5.
  5. ↑ Gutiérrez Flores, Jesús (2006), Guerra civil en Cantabria y pueblos de Castilla, 327. or.
  6. ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
  7. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Kantabria.tab.
  8. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Kantabria.tab.
  9. ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  10. ↑ «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  11. ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
  12. ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
  13. ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  14. 1 2 3 «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  15. 1 2 «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  16. ↑ «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  17. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Kantabria.tab.
  18. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Kantabria.tab.
  19. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  20. 1 2 3 «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  21. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  22. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  23. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  24. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  25. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Kantabria.tab (Wikimedia Commons).
  26. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1635156.
  27. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Kantabria.tab (Wikimedia Commons).
  28. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Kantabria.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]