Edukira joan

Ambel

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ambel
Aragoiko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Zaragozako probintzia
AlkateaPaula Trívez Herranz (en) Itzuli
Izen ofizialaAmbel
Posta kodea50546
INEk ezarritako kodea50027
HerriburuaAmbel
Geografia
Koordenatuak41°47′43″N 1°36′56″W / 41.7954°N 1.6156°W / 41.7954; -1.6156
Mapa
Azalera61,455336 km²
Altitudea584 m
MugakideakAlcalá de Moncayo, Bulbuente, Borja, Tabuenca, Talamantes eta Añón de Moncayo
Demografia
Biztanleria253 (2025)
alt_left 123 (%48,6) (%51,4) 130 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²
MatrikulaZ
ambel.org

Ambel Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. Azken erroldaren arabera 253 biztanle zituen 61,5 km²-ko azaleran. Campo de Borja eskualdean dago.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alcalá de Moncayo, Bulbuente, Borja, Tabuenca, Talamantes eta Añón de Moncayo.

Mapa
Ambel eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea240260280300320340360200020052010201520202025AmbelBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 130 gizon, 123 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.77
 
90-94
 
1.63
0.77
 
85-89
 
3.25
13.08
 
80-84
 
5.69
8.46
 
75-79
 
9.76
3.08
 
70-74
 
9.76
4.62
 
65-69
 
4.88
8.46
 
60-64
 
4.88
11.54
 
55-59
 
4.88
7.69
 
50-54
 
5.69
8.46
 
45-49
 
12.20
6.92
 
40-44
 
6.50
4.62
 
35-39
 
6.50
3.08
 
30-34
 
4.07
3.08
 
25-29
 
3.25
6.15
 
20-24
 
7.32
2.31
 
15-19
 
0.00
2.31
 
10-14
 
3.25
2.31
 
5-9
 
4.88
2.31
 
0-4
 
1.63
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 48,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,1 —probintzian % 19—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zaragozako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 48,6Probintzia berean · % 38,7Erkidegoan · % 0,4Beste erkidegoa · % 7,1Estatutik kanpo · % 5,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 13 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 61,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Nikaragua, Errumania, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 61,5Europa · % 30,8Afrika · % 7,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
3
Nikaragua
2
2
Errumania
1
1
Kolonbia
1
1
Aljeria
0
0
Bulgaria
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 389 etxebizitza zeuden: 108 (% 27,8) nagusiak eta 281 (% 72,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]

389etxebizitza
108etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Zaragozako mapa

Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa

108
281
Etxebizitza nagusia (108)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (281)

Guztira 108 etxegune zeuden, eta horietatik 35 (% 32,4) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 135
2 pertsona22
3 pertsona31
4 pertsona19
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 233 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 54,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 19,1 zen 2021ean eta % 21,9 2024an; beraz, 2,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 12,8 izatetik % 10,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,9 ziren, eta gizonen artean % 17,9; 7,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 13,8 eta gizonen % 6,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

233biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,9goi-mailako ikasketak+2,7 puntu 2021etik mapa
% 10,3lehen hezkuntza edo gutxiago−2,5 puntu 2021etik mapa
% 10,3
% 54,5
% 13,3
% 21,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 10,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 54,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 13,3Goi-mailako ikasketak · % 21,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zaragozako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Ambel, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak51% 21,921% 17,930% 25,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa31% 13,316% 13,715% 12,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)127% 54,572% 61,555% 47,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago24% 10,38% 6,816% 13,8
Guztira233% 100,0117% 100,0116% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Ambel, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 19,1% 12,3% 55,7% 12,8235
2022% 19,4% 13,1% 55,7% 11,8237
2023% 21,1% 14,2% 54,7% 9,9232
2024% 21,9% 13,3% 54,5% 10,3233
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.788 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 32.129 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.551 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 16.117 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 51[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,9), beste diru-sarrerak (% 14,9), langabezia-prestazioak (% 1,7), beste prestazioak (% 5,5).

51%
27%
15%
Soldata · % 51Pentsioak · % 26,9Langabezia · % 1,7Beste prestazioak · % 5,5Beste sarrerak · % 14,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 26,8 da, probintziakoaren (28,9; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Ambel udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 122 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,6; gainerako % 47,4 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,6 zen eta emakumezkoena % 52,6; langabezia-tasa, aldiz, % 8,2 eta % 6,6 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 107 zen 2023ean, 2021eko 106etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 50,5 osatzen dute, eta gizonek % 49,5.

107okupatu, 2023+% 0,9 2021etik
% 50,5emakumeak okupatuen artean
% 52,6jarduera-tasa, 2024
% 7,4langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 48,7
% 47,4
Okupatuak · % 48,7Langabeak · % 3,9Inaktiboak · % 47,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Ambel, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak113% 48,756% 48,357% 49,1
Langabeak9% 3,95% 4,34% 3,4
Inaktiboak110% 47,455% 47,455% 47,4
Guztira232% 100,0116% 100,0116% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 40,2), industria (% 36,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 21,5) eta eraikuntza (% 1,9).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zaragozako mapa
% 21,5
% 36,4
% 40,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 21,5Industria · % 36,4Eraikuntza · % 1,9Zerbitzuak · % 40,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 56,1; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 19,6), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 16,8.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 64,2 eta emakumeen % 48,1).

% 16,8
% 56,1
% 19,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 16,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 56,1Oinarrizko okupazioak · % 19,6Ez dago jasota · % 7,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Ambel, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak18% 16,85% 9,413% 24,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak60% 56,134% 64,226% 48,1
Oinarrizko okupazioak21% 19,611% 20,810% 18,5
Ez dago jasota8% 7,53% 5,75% 9,3
Guztira107% 100,053% 100,054% 100,0

Okupatuen % 64,5 besteren konturako langileak dira, eta % 35,5 norberaren konturakoak.[14]

% 35,5
% 64,5
Norberaren kontura · % 35,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 64,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Ambel, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura38% 35,520% 37,718% 33,3
Besteren kontura69% 64,533% 62,336% 66,7
Guztira107% 100,053% 100,054% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 83 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.031 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 61,5 km² denez, NAE lurraldearen % 49,3 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 48,9 lur goldagarria (1.482 ha, 41 ustiategitan), % 33 larre iraunkorrak (999 ha, 8 ustiategitan), % 18,1 arbolak (549 ha, 80 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,38 ha, 13 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
49%
51%
NAE · 3.031 ha (% 49,3)Gainerako azalera · 3.115 ha (% 50,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
49%
33%
18%
Lur goldagarria · 1.482 ha (% 48,9)Larre iraunkorrak · 999 ha (% 33)Arbolak · 549 ha (% 18,1)Baratzeak · 0,38 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 458 behi, 3.537 ardi eta ahuntz eta 9.195 txerri zeuden[17].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 143 gidari zeuden erroldatuta: 91 gizon (% 63,6) eta 52 emakume (% 36,4)[18]. Biztanleen % 56,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 273 ibilgailuk osatzen zuten: 135 turismo, 41 furgoneta, 32 kamioi, 27 motozikleta eta 25 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 534 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (443) gainetik eta Espainiakoaren (525) parean.

Turismoen batez besteko adina 14,1 urtekoa zen; turismoen % 8,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,1k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55,1 diesel zen eta % 44,9 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,4k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
28%
26%
43%
ECO · 6 (% 2,2)C etiketa · 76 (% 27,9)B etiketa · 72 (% 26,5)Etiketarik gabe · 118 (% 43,4)
Turismoak, adinaren arabera
8%
15%
19%
44%
14%
< 4 urte · 11 (% 8,1)4–8 urte · 20 (% 14,8)8–15 urte · 26 (% 19,3)15–25 urte · 59 (% 43,7)≥ 25 urte · 19 (% 14,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1628407.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ambel&oldid=11789950"(e)tik eskuratuta