Edukira joan

Sacedón

Sacedón
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
Izen ofizialaSacedón
Posta kodea19120
INEk ezarritako kodea19245
HerriburuaSacedón
Geografia
Koordenatuak40°28′56″N 2°43′54″W / 40.482222222222°N 2.7316666666667°W / 40.482222222222; -2.7316666666667
Mapa
Azalera113,28 km²
Altitudea740 m
MugakideakAlocén, Alcocer, Cañaveruelas, Villalba del Rey, Buendía, Sayatón, Auñón eta Pareja
Demografia
Biztanleria1.623 (2025)
alt_left 780 (%47,3) (%52,7) 870 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²
MatrikulaGU

Sacedón Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 1.623 biztanle zituen 113,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alocén, Alcocer, Cañaveruelas, Villalba del Rey, Buendía, Sayatón, Auñón eta Pareja.

Biztanleriaren tamainaUrtea150015501600165017001750180018501900200020052010201520202025SacedónBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 870 gizon, 780 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.13
0.23
 
95-99
 
0.64
1.26
 
90-94
 
2.18
1.38
 
85-89
 
3.59
3.33
 
80-84
 
4.36
3.79
 
75-79
 
4.23
5.86
 
70-74
 
6.54
8.74
 
65-69
 
6.79
8.97
 
60-64
 
8.33
7.47
 
55-59
 
8.97
6.78
 
50-54
 
6.92
6.90
 
45-49
 
7.69
7.47
 
40-44
 
7.44
6.21
 
35-39
 
4.62
5.52
 
30-34
 
5.00
5.52
 
25-29
 
5.51
5.86
 
20-24
 
4.23
5.06
 
15-19
 
3.08
4.25
 
10-14
 
2.69
2.87
 
5-9
 
3.97
2.53
 
0-4
 
3.08
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 31,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 25,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 19,9 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 31,1Probintzia berean · % 17,4Erkidegoan · % 5,8Beste erkidegoa · % 25,8Estatutik kanpo · % 19,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 329 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 53,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Bulgaria, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 38,3Europa · % 53,2Afrika · % 7Asia · % 1,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.936 etxebizitza zeuden: 693 (% 35,8) nagusiak eta 1.243 (% 64,2) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 215 (% 11,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 794 (% 41,0) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 8 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 92 plazarekin (11,5 plaza etxebizitzako).[6]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 609 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 340 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 400-600 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 136 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 3,8 jaitsi zen (633 €/m²). Balio hori Guadalajarako udalerrien medianaren (664 €/m²) % 8,3 azpitik zegoen.[7]

1.936etxebizitza
693etxegune
794hutsik (% 41,0)
8etxebizitza turistiko (2026) Guadalajarako mapa
609€/m² batez beste (2023) Guadalajarako mapa

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

693
1.243
Etxebizitza nagusia (693)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.243)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Guadalajarako mapa

927
215
794
Okupatuak (927)Noizbehinkakoak (215)Hutsik (794)

Guztira 693 etxegune zeuden, eta horietatik 257 (% 37,1) pertsona bakarrekoak ziren.[8]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1257
2 pertsona190
3 pertsona137
4 pertsona78
5 edo gehiago31

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.469 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 24,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,3.[9] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,7 zen 2021ean eta % 18,9 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 27,5 izatetik % 23,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,3 ziren, eta gizonen artean % 16,6; 4,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 25,2 eta gizonen % 21,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

1.469biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,9goi-mailako ikasketak+2,2 puntu 2021etik mapa
% 23,3lehen hezkuntza edo gutxiago−4,2 puntu 2021etik mapa
% 8,0ikasten ari dira, 2024
% 23,3
% 33,8
% 24,1
% 18,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 23,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 33,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 24,1Goi-mailako ikasketak · % 18,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 67,9 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 32,1 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 6 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 50,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 49,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 6,0 ziren.[9]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 6,0
DBH eta antzekoak
% 33,8
Erdi-mailako LH
% 11,8
Goi-mailako LH
% 6,1
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 7,5
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 4,2
Masterrak eta espezialitateak
% 0,7
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Sacedón, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak277% 18,9128% 16,6149% 21,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa354% 24,1178% 23,1176% 25,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)496% 33,8298% 38,7198% 28,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago342% 23,3166% 21,6176% 25,2
Guztira1.469% 100,0770% 100,0699% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Sacedón, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 16,7% 21,5% 34,3% 27,51.384
2022% 16,4% 22,7% 34,4% 26,51.406
2023% 18,0% 23,5% 33,3% 25,21.432
2024% 18,9% 24,1% 33,8% 23,31.469

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 8,0 ikasten ari zen (117 pertsona).[10] Ikasten ari zirenetatik, % 41,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 28,2 batxilergoan, % 17,1 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 6,8 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 50,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 33,3; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 23,8 eta emakumeen % 9,3. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 85,7 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 34,0 eta 25–29 urtekoen % 10,8; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,2 baino ez.[11] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 31,1 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 21,8.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 85,7
20–24 urte
% 34,0
25–29 urte
% 10,8
30–34 urte
% 1,1
35–39 urte
% 4,1
40–44 urte
% 1,7
45–49 urte
% 2,4
50–54 urte
% 1,8
55 urte edo +
% 0,6
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 5,1
Goi-mailako ikasketak
% 41,0
Erdi-mailako LH
% 17,1
Batxilergoa
% 28,2
DBH eta antzekoak
% 6,8
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 1,7
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 80,7 estatuan jaio zen, eta % 19,3 atzerrian.[9] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 15,2 eta % 26,2, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 24,5 eta % 18,0, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 17,0
Goi-mailakoak
% 15,2
% 21,0
Batx. / erdi LH
% 32,4
% 41,6
DBH
% 26,2
% 20,5
Lehen H. edo gutx.
% 26,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 20,5
Goi-mailakoak
% 24,5
% 23,2
Batx. / erdi LH
% 33,1
% 29,3
DBH
% 24,5
% 27,0
Lehen H. edo gutx.
% 18,0
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 8,8 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 4,6.[10] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 41,3 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 38,5 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.817 euro-koa zen[12], eta etxegune bakoitzeko 30.237 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.467 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 16.136 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 55[13]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 22,7), beste diru-sarrerak (% 15,7), langabezia-prestazioak (% 2,2), beste prestazioak (% 4,4).

55%
23%
16%
Soldata · % 55Pentsioak · % 22,7Langabezia · % 2,2Beste prestazioak · % 4,4Beste sarrerak · % 15,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[14][oh 1]. Udalerrian indizea 30,5 da, probintziakoaren (28,8; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,4; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Sacedón udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 785 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 54,0; gainerako % 46,0 inaktibo zeuden (erretiratuak % 47,2, beste inaktiboak % 42,5 eta ikasleak % 10,3).[15] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,4 zen eta emakumezkoena % 49,2; langabezia-tasa, aldiz, % 8,1 eta % 17,3 zen, hurrenez hurren.[15]

Okupatuen kopurua 657 zen 2023ean, 2021eko 626etik gora.[16] Emakumeek okupatuen % 41,6 osatzen dute, eta gizonek % 58,4.

657okupatu, 2023+% 5,0 2021etik
% 41,6emakumeak okupatuen artean
% 54,0jarduera-tasa, 2024
% 12,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 47,5
% 21,7
% 19,5
Okupatuak · % 47,5Langabeak · % 6,5Ikasleak · % 4,7Erretiratuak · % 21,7Beste inaktiboak · % 19,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Sacedón, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak690% 47,5407% 53,6283% 40,7
Langabeak95% 6,536% 4,759% 8,5
Inaktiboak669% 46,0316% 41,6353% 50,8
Guztira1.454% 100,0759% 100,0695% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 66,4), eraikuntza (% 14,5), industria (% 11,9) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,3).[16] Xeheago, jarduera-adarrik handiena eraikuntza da (% 14,5), ondoren merkataritza (% 13,4) eta ostalaritza (% 12,0) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 11,9
% 14,5
% 66,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 7,3Industria · % 11,9Eraikuntza · % 14,5Zerbitzuak · % 66,4
Jarduera-adar zehatzak
Eraikuntza
% 14,5
Merkataritza
% 13,4
Ostalaritza
% 12,0
Manufaktura-industria
% 11,4
Administrazio publikoa
% 8,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 7,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 6,2
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 5,9
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,3
Beste zerbitzu batzuk
% 3,5
Jarduera profesionalak
% 2,4
Etxeetako jarduerak
% 2,3
Hezkuntza
% 2,1
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,0
Informazioa eta komunikazioak
% 1,2
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,6
Higiezinen jarduerak
% 0,5
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,3
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,0), eta oinarrizko okupazioak % 14,3.[17] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 67,4 eta emakumeen % 60,4).

% 17,0
% 64,5
% 14,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 64,5Oinarrizko okupazioak · % 14,3Ez dago jasota · % 4,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Sacedón, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak112% 17,058% 15,154% 19,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak424% 64,5259% 67,4165% 60,4
Oinarrizko okupazioak94% 14,348% 12,546% 16,8
Ez dago jasota27% 4,119% 4,98% 2,9
Guztira657% 100,0384% 100,0273% 100,0

Okupatuen % 71,4 besteren konturako langileak dira, eta % 28,6 norberaren konturakoak.[18]

% 23,9
% 61,9
% 9,4
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,7Norberaren kontura, langilerik gabe · % 23,9Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 61,9Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Sacedón, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura188% 28,6130% 33,958% 21,2
Besteren kontura469% 71,4254% 66,1215% 78,8
Guztira657% 100,0384% 100,0273% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 82,4 estatuan jaio zen, eta % 17,6 atzerrian.[15] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,7 okupatuak dira, % 34,1 erretiratuak, % 5,5 langabeak, % 4,9 bestelako inaktiboak eta % 4,7 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,3 okupatuak dira, % 22,8 bestelako inaktiboak, % 10,6 langabeak, % 4,9 erretiratuak eta % 2,4 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 39,6 okupatuak dira, % 33,8 bestelako inaktiboak, % 14,9 erretiratuak, % 6,5 langabeak eta % 5,2 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,1 okupatuak dira, % 37,3 bestelako inaktiboak, % 11,9 langabeak eta % 7,9 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 50,7
Okupatuak
% 59,3
% 5,5
Langabeak
% 10,6
% 4,7
Ikasleak
% 2,4
% 34,1
Erretiratuak
% 4,9
% 4,9
Beste inakt.
% 22,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 39,6
Okupatuak
% 42,1
% 6,5
Langabeak
% 11,9
% 5,2
Ikasleak
% 0,8
% 14,9
Erretiratuak
% 7,9
% 33,8
Beste inakt.
% 37,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 80,8 estatuan jaio zen, eta % 19,2 atzerrian.[17] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 66,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 17,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 69,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 21,9 oinarrizko okupazioetakoak eta % 4,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 61,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 12,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 34,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 7,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 17,7
Goi eta erdi maila
% 4,1
% 66,9
Langile kualifikatuak
% 69,9
% 10,3
Oinarrizko okup.
% 21,9
% 5,1
Ez dago jasota
% 4,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 22,7
Goi eta erdi maila
% 7,5
% 61,4
Langile kualifikatuak
% 56,6
% 12,7
Oinarrizko okup.
% 34,0
% 3,2
Ez dago jasota
% 1,9
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[19] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,7 zerbitzuetan ari dira, % 18,6 eraikuntzan, % 16,7 industrian eta % 10,9 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 39,7 eraikuntzan ari dira, % 34,2 zerbitzuetan, % 19,2 industrian eta % 6,8 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 88,2 zerbitzuetan ari dira, % 4,1 industrian, % 4,1 nekazaritzan eta % 3,6 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 94,3 zerbitzuetan ari dira, % 5,7 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 10,9
Nekazaritza
% 6,8
% 16,7
Industria
% 19,2
% 18,6
Eraikuntza
% 39,7
% 53,7
Zerbitzuak
% 34,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 4,1
Nekazaritza
% 0,0
% 4,1
Industria
% 5,7
% 3,6
Eraikuntza
% 0,0
% 88,2
Zerbitzuak
% 94,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 107 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.537 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[20][oh 2]. Udalerriaren azalera 113,3 km² denez, NAE lurraldearen % 40 da[21]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 45,8 arbolak (2.077 ha, 104 ustiategitan), % 31,7 lur goldagarria (1.440 ha, 52 ustiategitan), % 22,5 larre iraunkorrak (1.020 ha, 5 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,44 ha, 14 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
40%
60%
NAE · 4.537 ha (% 40)Gainerako azalera · 6.791 ha (% 60)
NAE, lur-erabileraren arabera
32%
22%
46%
Lur goldagarria · 1.440 ha (% 31,7)Larre iraunkorrak · 1.020 ha (% 22,5)Arbolak · 2.077 ha (% 45,8)Baratzeak · 0,44 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 983 gidari zeuden erroldatuta: 603 gizon (% 61,3) eta 380 emakume (% 38,7)[22]. Biztanleen % 59,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.697 ibilgailuk osatzen zuten: 937 turismo, 226 furgoneta, 181 kamioi, 155 motozikleta eta 69 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 568 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) azpitik eta Espainiakoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 7,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 61,1 diesel zen eta % 37,9 gasolinazko; 7 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
28%
44%
0 etiketa · 13 (% 0,8)ECO · 57 (% 3,4)C etiketa · 390 (% 23,3)B etiketa · 472 (% 28,2)Etiketarik gabe · 742 (% 44,3)
Turismoak, adinaren arabera
13%
19%
44%
16%
< 4 urte · 71 (% 7,6)4–8 urte · 122 (% 13)8–15 urte · 181 (% 19,3)15–25 urte · 413 (% 44,1)≥ 25 urte · 150 (% 16)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  5. ↑ «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  6. ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
  7. ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
  8. ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  9. 1 2 3 «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  10. 1 2 «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  11. ↑ «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  12. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  13. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  14. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  15. 1 2 3 «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  16. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  17. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  18. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  19. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  20. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  21. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1641334.
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.