Edukira joan

Berga

Wikipedia, Entziklopedia askea
Berga
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
Eremu funtzionalaCatalunya Central
EskualdeaBerguedà
AlkateaIvan Sànchez i Rodríguez
Izen ofizialaBerga
Posta kodea08600 eta 08611
INEk ezarritako kodea08022
HerriburuaBerga
Geografia
Koordenatuak42°06′00″N 1°50′44″E / 42.1°N 1.8456°E / 42.1; 1.8456
Mapa
Azalera22,6 km²
Altitudea704 m
MugakideakCercs, Olvan, Avià, Capolat eta Castellar del Riu
Demografia
Biztanleria17.473 (2025)
alt_left 8.869 (%50,6) (%49,4) 8.670 alt_right
Dentsitatea773 bizt/km²
Etxebizitzak187
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakHögsby udalerria
MatrikulaB
Hizkuntza ofizialakatalan
ajberga.cat

Berga Kataluniako iparraldean dagoen udalerria da, Berguedà eskualdeko hiriburua dena eta Bartzelonako probintzian ere kokatuta dagoena.

2007an 16.596 biztanle zituen. 22,56 km²-ko azalera du.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean eta ipar-ekialdean Cercs, hego-ekialdean Olvan, hegoaldean Avià, hego-mendebaldean Capolat eta ipar-mendebaldean Castellar del Riu udalerriak ditu mugakide.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cercs, Olvan, Avià, Capolat eta Castellar del Riu.

Mapa
Berga eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Natura-ingurunea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aurre Pirinioan kokatuta, Pedraforca mendia udalerritik ez dago urruti kokatuta. Queralteko mendilerroa ondoan dauka, bertan santutegia dagoelarik.

Bestela, Llobregat ibaia gertutik igarotzen da, iparraldetik etorrita.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriaren jatorria "Vergneum" da, 'bargusii' iberiar herriaren hiriburua zena, geroago 'Castrum Bergium' izango zena Erromatarren okupazio garaian.

X. mendean, Cerdanyako kondeek Bergako konderri izenekoa sortu zuten, euren menpe zegoena. 1393an bestela Aragoiko eta Armagnac-eko Juanak bereganatu zuen, eta 1468an Ferran printzeak hartu zuen.

Segadors-en Gerran, armada frantziarrak hiria 1655ean okupatu zuen, geroago monarkia espainiarrak berreskuratu zuen. Hamarkada batzuk geroago, Espainiako Ondorengotza Gerran beste hiri batzuekin batera (Fraga eta Cervera kasu) borboien alde egin zuen.

Napoleonen aurkako gerran, Kataluniako Goiko Batzarraren egoitza izan zen 1811an, eta 1837an gobernu karlistarena, Katalunia osokoa. Hiru karlistaldiek hiria jo zuten hori dela eta. 1877an hiri izendatu zuten hain zuzen ere, eta XIV. mendeko harresia botatzeari ekin zioten XIX. mende horretan.

XX. mendeko hasieran industriaren garapenak (ehungintzarena besteak beste) immigrazio mugimenduak ekarri zituen, modu nabarmenean populazioa igoaraziz.

Herri eta auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Berga (Herriburua)
  • La Colònia Cal Rosal (ehungintzarekin lotutako kolonia zaharra).
  • Sant Bartomeu de la Valldan

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea030006000900012.00015.00018.00017001750180018501900195020002050BergaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 8.670 gizon, 8.869 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.02
 
100+
 
0.07
0.29
 
95-99
 
0.44
0.90
 
90-94
 
2.11
1.44
 
85-89
 
2.59
2.78
 
80-84
 
3.91
3.84
 
75-79
 
4.62
4.86
 
70-74
 
5.76
6.24
 
65-69
 
6.77
6.97
 
60-64
 
7.52
6.67
 
55-59
 
6.58
7.14
 
50-54
 
7.16
8.21
 
45-49
 
7.28
6.63
 
40-44
 
6.61
6.42
 
35-39
 
5.77
6.33
 
30-34
 
5.18
5.59
 
25-29
 
5.39
6.12
 
20-24
 
4.94
6.00
 
15-19
 
5.15
5.21
 
10-14
 
5.04
4.80
 
5-9
 
3.94
3.53
 
0-4
 
3.17
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 39,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 34) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 23,3 —probintzian % 25—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Bartzelonako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 39,1Probintzia berean · % 26,6Erkidegoan · % 3Beste erkidegoa · % 7,9Estatutik kanpo · % 23,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 4.092 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 48,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Venezuela, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 48,3Europa · % 12,6Afrika · % 33,5Asia · % 5,5Ozeania · % 0,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
720
Maroko
514
282
Venezuela
283
203
Kolonbia
268
146
Ekuador
156
121
Errumania
106
58
Dominikar Errepublika
79
42
Honduras
92
79
Pakistan
25
47
Argentina
42
21
Ukraina
28
36
Senegal
11
25
Txina
21
17
Kuba
28
18
Paraguai
22
15
Bolivia
23
16
Polonia
18
14
Peru
19
15
Frantzia
10
17
India
8
9
Errusia
15
9
Brasil
14
13
Alemania
8
11
Uruguai
10
12
Txile
8
15
Gambia
3
9
Aljeria
6
3
Mexiko
9
4
Nikaragua
8
8
Erresuma Batua
3
10
Mali
0
5
Ameriketako Estatu Batuak
4
8
Italia
1
7
Portugal
1
1
Bulgaria
3
3
Ginea
1
3
Irlanda
1
2
Kanada
2
2
Moldavia
2
1
Belgika
2
2
Lituania
1
2
Suedia
1
0
Filipinak
2
2
Mauritania
0
2
Nigeria
0
1
Suitza
1
1
Ghana
0
1
Herbehereak
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 9.010 etxebizitza zeuden: 6.831 (% 75,8) nagusiak eta 2.179 (% 24,2) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 911 (% 10,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 755 (% 8,4) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 20 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 117 plazarekin (5,85 plaza etxebizitzako).[6]

9.010etxebizitza
6.831etxegune
755hutsik (% 8,4)
20etxebizitza turistiko (2026) Bartzelonako mapa

Etxebizitza multzoa Bartzelonako mapa

6.831
2.179
Etxebizitza nagusia (6.831)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (2.179)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Bartzelonako mapa

7.344
911
755
Okupatuak (7.344)Noizbehinkakoak (911)Hutsik (755)

Guztira 6.831 etxegune zeuden, eta horietatik 2.008 (% 29,4) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 12.008
2 pertsona2.033
3 pertsona1.375
4 pertsona974
5 edo gehiago441

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 15.000 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 30,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 34,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,8.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 29,4 zen 2021ean eta % 30,7 2024an; beraz, 1,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,5 izatetik % 12,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 33,0 ziren, eta gizonen artean % 28,3; 4,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,5 eta gizonen % 11,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

15.000biztanle 15 urte edo +, 2024
% 30,7goi-mailako ikasketak+1,3 puntu 2021etik mapa
% 12,8lehen hezkuntza edo gutxiago−1,7 puntu 2021etik mapa
% 9,6ikasten ari dira, 2024
% 12,8
% 34,4
% 22,1
% 30,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 12,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 34,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,1Goi-mailako ikasketak · % 30,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Bartzelonako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 68,2 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 31,8 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 95 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 46,3 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 53,7. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,7 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,7
Lehen hezkuntza
% 11,1
DBH eta antzekoak
% 34,4
Batxilergoa
% 10,2
Erdi-mailako LH
% 11,9
Goi-mailako LH
% 9,8
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 10,3
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 7,0
Masterrak eta espezialitateak
% 3,0
Doktoretzak
% 0,6
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Berga, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak4.611% 30,72.073% 28,32.538% 33,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa3.311% 22,11.707% 23,31.604% 20,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)5.156% 34,42.723% 37,22.433% 31,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago1.922% 12,8811% 11,11.111% 14,5
Guztira15.000% 100,07.314% 100,07.686% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Berga, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 29,4% 21,6% 34,6% 14,514.367
2022% 30,0% 21,9% 34,4% 13,814.506
2023% 30,4% 22,1% 34,3% 13,214.787
2024% 30,7% 22,1% 34,4% 12,815.000

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,6 ikasten ari zen (1.446 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 50,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,3 batxilergoan, % 17,0 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,8 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 54,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 45,9; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 20,1 eta emakumeen % 14,2. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 82,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 36,9 eta 25–29 urtekoen % 10,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,0 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 39,4 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 26,6.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 82,0
20–24 urte
% 36,9
25–29 urte
% 10,9
30–34 urte
% 7,3
35–39 urte
% 4,0
40–44 urte
% 2,8
45–49 urte
% 3,0
50–54 urte
% 2,4
55 urte edo +
% 0,5
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 2,2
Goi-mailako ikasketak
% 50,3
Erdi-mailako LH
% 17,0
Batxilergoa
% 26,3
DBH eta antzekoak
% 3,8
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,4
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 77,7 estatuan jaio zen, eta % 22,3 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 14,8 eta % 21,0, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 36,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 19,4 eta % 23,3, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 32,7
Goi-mailakoak
% 14,8
% 23,6
Batx. / erdi LH
% 22,4
% 35,8
DBH
% 41,8
% 7,9
Lehen H. edo gutx.
% 21,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 36,5
Goi-mailakoak
% 19,4
% 19,6
Batx. / erdi LH
% 25,9
% 31,7
DBH
% 31,4
% 12,2
Lehen H. edo gutx.
% 23,3
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,5 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 6,5.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 52,6 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 37,2 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.241 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 39.377 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.884 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 21.350 euro zen. Errenta gordina 19.800 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 55,6[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,7), beste diru-sarrerak (% 10,7), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 7,4).

56%
25%
11%
Soldata · % 55,6Pentsioak · % 24,7Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 7,4Beste sarrerak · % 10,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 29,2 da, probintziakoaren (31,6; Bartzelonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,6; Bartzelonako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Berga udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 7.630 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,5; gainerako % 48,5 inaktibo zeuden (erretiratuak % 58,8, beste inaktiboak % 31,7 eta ikasleak % 9,5).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 53,9 zen eta emakumezkoena % 49,3; langabezia-tasa, aldiz, % 7,8 eta % 13,3 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 6.742 zen 2023ean, 2021eko 6.281etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 47,3 osatzen dute, eta gizonek % 52,7.

6.742okupatu, 2023+% 7,3 2021etik
% 47,3emakumeak okupatuen artean
% 51,5jarduera-tasa, 2024
% 10,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 46,1
% 28,5
% 15,4
Okupatuak · % 46,1Langabeak · % 5,4Ikasleak · % 4,6Erretiratuak · % 28,5Beste inaktiboak · % 15,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Berga, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak6.828% 46,13.590% 49,73.238% 42,7
Langabeak802% 5,4304% 4,2498% 6,6
Inaktiboak7.175% 48,53.326% 46,13.849% 50,7
Guztira14.805% 100,07.220% 100,07.585% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 70,5), industria (% 20,2), eraikuntza (% 7,8) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,5).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 18,0), ondoren merkataritza (% 15,7) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 11,8) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Bartzelonako mapa
% 20,2
% 70,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 1,5Industria · % 20,2Eraikuntza · % 7,8Zerbitzuak · % 70,5
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 18,0
Merkataritza
% 15,7
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 11,8
Eraikuntza
% 7,8
Ostalaritza
% 7,7
Hezkuntza
% 7,3
Administrazio publikoa
% 7,1
Jarduera profesionalak
% 5,1
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 4,0
Beste zerbitzu batzuk
% 2,8
Garraioa eta biltegiratzea
% 2,7
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,9
Informazioa eta komunikazioak
% 1,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 1,5
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,4
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,2
Etxeetako jarduerak
% 0,9
Erauzketa-industriak
% 0,7
Higiezinen jarduerak
% 0,3
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 33,0), eta oinarrizko okupazioak % 11,9.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 52,4 eta emakumeen % 48,4).

% 33,0
% 50,5
% 11,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 33,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 50,5Oinarrizko okupazioak · % 11,9Ez dago jasota · % 4,6
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Berga, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak2.228% 33,01.040% 29,31.188% 37,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak3.406% 50,51.863% 52,41.543% 48,4
Oinarrizko okupazioak799% 11,9471% 13,3328% 10,3
Ez dago jasota309% 4,6180% 5,1129% 4,0
Guztira6.742% 100,03.554% 100,03.188% 100,0

Okupatuen % 84,4 besteren konturako langileak dira, eta % 15,6 norberaren konturakoak.[17]

% 12,8
% 72,0
% 12,5
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 12,8Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 72,0Besteren kontura, aldi baterakoa · % 12,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Berga, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura1.049% 15,6658% 18,5391% 12,3
Besteren kontura5.693% 84,42.896% 81,52.797% 87,7
Guztira6.742% 100,03.554% 100,03.188% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 78,9 estatuan jaio zen, eta % 21,1 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,2 okupatuak dira, % 35,2 erretiratuak, % 5,8 bestelako inaktiboak, % 5,6 ikasleak eta % 3,2 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,7 okupatuak dira, % 33,8 bestelako inaktiboak, % 7,4 langabeak, % 6,7 erretiratuak eta % 3,5 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,2 okupatuak dira, % 34,4 erretiratuak, % 12,5 bestelako inaktiboak, % 5,4 langabeak eta % 4,4 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 40,9 bestelako inaktiboak dira, % 40,0 okupatuak, % 10,7 langabeak, % 4,3 ikasleak eta % 4,0 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 50,2
Okupatuak
% 48,7
% 3,2
Langabeak
% 7,4
% 5,6
Ikasleak
% 3,5
% 35,2
Erretiratuak
% 6,7
% 5,8
Beste inakt.
% 33,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 43,2
Okupatuak
% 40,0
% 5,4
Langabeak
% 10,7
% 4,4
Ikasleak
% 4,3
% 34,4
Erretiratuak
% 4,0
% 12,5
Beste inakt.
% 40,9
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 79,6 estatuan jaio zen, eta % 20,4 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 34,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,5 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 43,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 24,9 oinarrizko okupazioetakoak eta % 11,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 34,9
Goi eta erdi maila
% 10,0
% 50,4
Langile kualifikatuak
% 59,3
% 9,7
Oinarrizko okup.
% 25,5
% 5,0
Ez dago jasota
% 5,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 43,0
Goi eta erdi maila
% 11,0
% 45,9
Langile kualifikatuak
% 59,9
% 7,1
Oinarrizko okup.
% 24,9
% 4,0
Ez dago jasota
% 4,2
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 60,5 zerbitzuetan ari dira, % 26,0 industrian eta % 11,7 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,7 zerbitzuetan ari dira, % 30,8 industrian, % 19,5 eraikuntzan eta % 4,0 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 85,2 zerbitzuetan ari dira, % 12,4 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 86,4 zerbitzuetan ari dira, % 12,9 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,8
Nekazaritza
% 4,0
% 26,0
Industria
% 30,8
% 11,7
Eraikuntza
% 19,5
% 60,5
Zerbitzuak
% 45,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,6
Nekazaritza
% 0,2
% 12,4
Industria
% 12,9
% 1,8
Eraikuntza
% 0,5
% 85,2
Zerbitzuak
% 86,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 510 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 22,6 km² denez, NAE lurraldearen % 22,6 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 58,8 lur goldagarria (300 ha, 14 ustiategitan), % 41,1 larre iraunkorrak (210 ha, 5 ustiategitan), arbolak (0,23 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,12 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
23%
77%
NAE · 510 ha (% 22,6)Gainerako azalera · 1.750 ha (% 77,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
59%
41%
Lur goldagarria · 300 ha (% 58,8)Larre iraunkorrak · 210 ha (% 41,1)Arbolak · 0,23 ha (< % 0,1)Baratzeak · 0,12 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 370 behi, 472 ardi eta ahuntz, 1.855 txerri eta 75 hegazti zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 10.290 gidari zeuden erroldatuta: 5.683 gizon (% 55,2) eta 4.607 emakume (% 44,8)[22]. Biztanleen % 58,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 14.052 ibilgailuk osatzen zuten: 9.182 turismo, 1.494 motozikleta, 1.273 furgoneta, 1.060 kamioi eta 472 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 524 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (402) gainetik eta Espainiakoaren (525) parean.

Turismoen batez besteko adina 12,5 urtekoa zen; turismoen % 10,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,5k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 52,3 diesel zen eta % 46,6 gasolinazko; 98 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 1,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 31,4k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
35%
28%
31%
0 etiketa · 166 (% 1,2)ECO · 638 (% 4,6)C etiketa · 4.831 (% 34,9)B etiketa · 3.856 (% 27,9)Etiketarik gabe · 4.337 (% 31,4)
Turismoak, adinaren arabera
10%
16%
24%
35%
15%
< 4 urte · 945 (% 10,3)4–8 urte · 1.514 (% 16,5)8–15 urte · 2.217 (% 24,1)15–25 urte · 3.173 (% 34,6)≥ 25 urte · 1.333 (% 14,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Patum

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Patum de Berga»
Salt de Plens, La Patum jaiaren amaiera dena.

'La Patum' izeneko festa ospatzen dute urtero hirian Corpus Christi dela-eta, maiatz-ekainean. 1983an Generalitatek izendatu zuen festa tradizional eta nazioko interesduntzat, eta 2005ean bestela UNESCOk "Ahozko eta materiarik gabeko gizateriaren ondare"-tzat.

XV. mendekoak dira idatzitako aipamen zaharrenak.

Arkitektura-ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Sant Quirze de Pedret. IX. mendeko eliza aurre erromanikoa, berriztatua. Hormako margoak ditu. Cercs udalerrian egon arren, Berga hiriari eman zioten.
  • Mare de Déu de Queralt-eko santutegia. XVIII. mendekoa, Andra Mariren irudia XIV. mendekoa delarik.
  • Sant Pere enparantza. Erdi Aroko jatorrikoa, bertan zegoen izen bereko eliza erromanikoa, XVIII. mendean botatakoa. Hemen ospatzen dute 'La Patum' festa ezaguna.
  • Sant Ferran gaztelua.

Herri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Barcelona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Barcelona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Barcelona.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Barcelona.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q15487.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Barcelona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Berga&oldid=11784237"(e)tik eskuratuta