Malla
| Malla | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kataluniako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Espainia | ||||||||||
| Autonomia |  Katalunia | ||||||||||
| Eremu funtzionala | Catalunya Central | ||||||||||
| Eskualdea | Osona | ||||||||||
| Alkatea | Eudald Sentmartí (en)  | ||||||||||
| Izen ofiziala | Malla | ||||||||||
| Posta kodea | 08522 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 08111 | ||||||||||
| Herriburua | Malla (en) | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°53′20″N 2°14′09″E / 41.888888888889°N 2.2358333333333°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 11 km² | ||||||||||
| Altitudea | 580 m | ||||||||||
| Mugakideak | Tona, Taradell, Seva, Vic, Santa Eugènia de Berga eta Muntanyola | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 285 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 26 bizt/km² | ||||||||||
| Etxebizitzak | 26 | ||||||||||
| Matrikula | B | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | katalan | ||||||||||
| malla-osona.cat | |||||||||||
Malla Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 255 biztanle zituen. 11 km²-ko azalera du.
Vicetik 5 kilometrotara eta Bartzelonatik 66tara dago.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak hauek ditu: Iparraldean Vic, hegoaldean Tona, ekialdean Santa Eugènia de Berga eta Taradell eta mendebaldean Muntanyola.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Tona, Taradell, Seva, Vic, Santa Eugènia de Berga eta Muntanyola.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Bartzelonako mapa interaktiboak
| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 144 gizon, 142 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 26,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 34) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,6 —probintzian % 25—.
Bartzelonako mapaBiztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 19 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 42,1)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Senegal, Alemania, Brasil dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 111 etxebizitza zeuden: 89 (% 80,2) nagusiak eta 22 (% 19,8) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 7 plazarekin (7 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa Bartzelonako mapa
Guztira 89 etxegune zeuden, eta horietatik 16 (% 18,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 233 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 46,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 24,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 4,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 45,9 zen 2021ean eta % 46,8 2024an; beraz, 0,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 5,2 izatetik % 4,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 54,0 ziren, eta gizonen artean % 40,0; 14,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 4,4 eta gizonen % 4,2 ziren.
Bartzelonako mapa| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 109 | % 46,8 | 48 | % 40,0 | 61 | % 54,0 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 58 | % 24,9 | 36 | % 30,0 | 22 | % 19,5 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 56 | % 24,0 | 31 | % 25,8 | 25 | % 22,1 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 10 | % 4,3 | 5 | % 4,2 | 5 | % 4,4 |
| Guztira | 233 | % 100,0 | 120 | % 100,0 | 113 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 45,9 | % 22,7 | % 26,2 | % 5,2 | 233 |
| 2022 | % 46,9 | % 22,6 | % 26,1 | % 4,4 | 226 |
| 2023 | % 43,9 | % 25,6 | % 26,5 | % 4,0 | 223 |
| 2024 | % 46,8 | % 24,9 | % 24,0 | % 4,3 | 233 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 24.142 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 77.308 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.884 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 31.150 euro zen. Errenta gordina 32.274 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 47,3[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 13,3), beste diru-sarrerak (% 37,6), langabezia-prestazioak (% 0,4), beste prestazioak (% 1,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 32,6 da, probintziakoaren (31,6; Bartzelonako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,6; Bartzelonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Malla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 146 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 62,9; gainerako % 37,1 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 1,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 69,7 zen eta emakumezkoena % 55,8; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 3,2 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 134 zen 2023ean, 2021eko 145etik behera.[12] Emakumeek okupatuen % 38,8 osatzen dute, eta gizonek % 61,2.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 144 | % 62,1 | 83 | % 69,7 | 61 | % 54,0 |
| Langabeak | 2 | % 0,9 | 0 | % 0,0 | 2 | % 1,8 |
| Inaktiboak | 86 | % 37,1 | 36 | % 30,3 | 50 | % 44,2 |
| Guztira | 232 | % 100,0 | 119 | % 100,0 | 113 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 56,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 19,4), industria (% 17,2) eta eraikuntza (% 6,7).[12]
Bartzelonako mapaOkupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 45,5; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 42,5), eta oinarrizko okupazioak % 9,7.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 48,8), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 55,8).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 61 | % 45,5 | 32 | % 39,0 | 29 | % 55,8 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 57 | % 42,5 | 40 | % 48,8 | 17 | % 32,7 |
| Oinarrizko okupazioak | 13 | % 9,7 | 9 | % 11,0 | 4 | % 7,7 |
| Ez dago jasota | 3 | % 2,2 | 1 | % 1,2 | 2 | % 3,8 |
| Guztira | 134 | % 100,0 | 82 | % 100,0 | 52 | % 100,0 |
Okupatuen % 62,7 besteren konturako langileak dira, eta % 37,3 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 50 | % 37,3 | 41 | % 50,0 | 9 | % 17,3 |
| Besteren kontura | 84 | % 62,7 | 41 | % 50,0 | 43 | % 82,7 |
| Guztira | 134 | % 100,0 | 82 | % 100,0 | 52 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 751 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 11 km² denez, NAE lurraldearen % 68,3 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,5 lur goldagarria (747 ha, 32 ustiategitan), % 0,5 larre iraunkorrak (3,4 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,28 ha, 11 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.518 behi, 607 ardi eta ahuntz, 12.173 txerri eta 104 hegazti zeuden[17].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 182 gidari zeuden erroldatuta: 97 gizon (% 53,3) eta 85 emakume (% 46,7)[18]. Biztanleen % 63,6 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 403 ibilgailuk osatzen zuten: 197 turismo, 60 motozikleta, 57 furgoneta, 56 kamioi eta 8 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 689 turismokoa zen, probintziako (402) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 9,6 urtekoa zen; turismoen % 25,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,7k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 51,1 diesel zen eta % 46,1 gasolinazko; 10 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 2,5; probintzian % 1,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,8k ez zuen etiketarik[oh 4].
Pertsona ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Joaquim Vilarrúbia (1902-1987), entomologoa.
- Irene Solà (1990-), idazlea.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Barcelona.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Barcelona.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Barcelona.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Barcelona.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q13805.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Katalanez) Mallako udalaren webgunea.
Datuak: Q13805
Multimedia: Malla, Catalonia / Q13805
 |
Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
