Tavertet
| Tavertet Tavertet | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kataluniako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Eremu funtzionala | Catalunya Central | ||||||||||
| Eskualdea | Osona | ||||||||||
| Alkatea | Albert Prado Olmos (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Tavertet | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Tavertet | ||||||||||
| Posta kodea | 08511 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 08280 | ||||||||||
| Herriburua | Tavertet | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°59′43″N 2°25′04″E / 41.99527°N 2.41778°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 32,5 km² | ||||||||||
| Altitudea | 869 m | ||||||||||
| Mugakideak | L'Esquirol, Rupit i Pruit, Vilanova de Sau eta Les Masies de Roda | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 128 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 4 bizt/km² | ||||||||||
| Etxebizitzak | 30 | ||||||||||
| Matrikula | B | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | katalan | ||||||||||
| tavertet.cat | |||||||||||
Tavertet Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 158 biztanle zituen. 32,5 km²-ko azalera du.
Herri eta auzoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Sant Bartomeu Sesgorgues
- Tavertet
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: L'Esquirol, Rupit i Pruit, Vilanova de Sau eta Les Masies de Roda.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 73 gizon, 55 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 14,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 34) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,2 —probintzian % 25—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 13 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 30,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Polonia, Senegal, Paraguai dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 194 etxebizitza zeuden: 55 (% 28,4) nagusiak eta 139 (% 71,6) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 3 plazarekin (3 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Bartzelonako mapa
Guztira 55 etxegune zeuden, eta horietatik 27 (% 49,1) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 123 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 56,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 19,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 4,9.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 43,8 zen 2021ean eta % 56,1 2024an; beraz, 12,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 8,6 izatetik % 4,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 65,5 ziren, eta gizonen artean % 48,5; 16,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 3,6 eta gizonen % 5,9 ziren.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 69 | % 56,1 | 33 | % 48,5 | 36 | % 65,5 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 24 | % 19,5 | 17 | % 25,0 | 7 | % 12,7 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 24 | % 19,5 | 14 | % 20,6 | 10 | % 18,2 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 6 | % 4,9 | 4 | % 5,9 | 2 | % 3,6 |
| Guztira | 123 | % 100,0 | 68 | % 100,0 | 55 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 43,8 | % 23,8 | % 23,8 | % 8,6 | 105 |
| 2022 | % 45,4 | % 22,2 | % 25,9 | % 6,5 | 108 |
| 2023 | % 53,0 | % 20,5 | % 21,4 | % 5,1 | 117 |
| 2024 | % 56,1 | % 19,5 | % 19,5 | % 4,9 | 123 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 20.157 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 40.633 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.884 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 26.950 euro zen. Errenta gordina 25.009 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 44,9[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 25), beste diru-sarrerak (% 27,3), langabezia-prestazioak (% 1,2), beste prestazioak (% 1,6).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29 da, probintziakoaren (31,6;
Bartzelonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6;
Bartzelonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Tavertet udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 76 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 61,8; gainerako % 38,2 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,8 zen eta emakumezkoena % 65,5; langabezia-tasa, aldiz, % 7,5 eta % 2,8 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 67 zen 2023ean, 2021eko 55etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 50,7 osatzen dute, eta gizonek % 49,3.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 72 | % 58,5 | 37 | % 54,4 | 35 | % 63,6 |
| Langabeak | 4 | % 3,3 | 3 | % 4,4 | 1 | % 1,8 |
| Inaktiboak | 47 | % 38,2 | 28 | % 41,2 | 19 | % 34,5 |
| Guztira | 123 | % 100,0 | 68 | % 100,0 | 55 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 80,6), industria (% 11,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,5) eta eraikuntza (% 3,0).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 52,2; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 32,8), eta oinarrizko okupazioak % 9,0.[13] Bi sexuetan goi eta erdi maila dira nagusi (gizonen % 48,5 eta emakumeen % 55,9).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 35 | % 52,2 | 16 | % 48,5 | 19 | % 55,9 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 22 | % 32,8 | 10 | % 30,3 | 12 | % 35,3 |
| Oinarrizko okupazioak | 6 | % 9,0 | 4 | % 12,1 | 2 | % 5,9 |
| Ez dago jasota | 4 | % 6,0 | 3 | % 9,1 | 1 | % 2,9 |
| Guztira | 67 | % 100,0 | 33 | % 100,0 | 34 | % 100,0 |
Okupatuen % 67,2 besteren konturako langileak dira, eta % 32,8 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 22 | % 32,8 | 13 | % 39,4 | 9 | % 26,5 |
| Besteren kontura | 45 | % 67,2 | 20 | % 60,6 | 25 | % 73,5 |
| Guztira | 67 | % 100,0 | 33 | % 100,0 | 34 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 733 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 32,5 km² denez, NAE lurraldearen % 22,5 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 71,5 larre iraunkorrak (524 ha, 15 ustiategitan), % 28,5 lur goldagarria (209 ha, 14 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.057 behi, 113 ardi eta ahuntz eta 9.335 txerri zeuden[17].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 73 gidari zeuden erroldatuta: 38 gizon (% 52,1) eta 35 emakume (% 47,9)[18]. Biztanleen % 57 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 189 ibilgailuk osatzen zuten: 89 turismo, 30 motozikleta, 30 furgoneta, 22 kamioi eta 8 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 695 turismokoa zen, probintziako (402) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 11,6 urtekoa zen; turismoen % 15,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23,6k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 49,7 gasolinazko zen eta % 45,9 diesel; 8 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 4,3; probintzian % 1,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 49,7k ez zuen etiketarik[oh 4].
Jende ezaguna
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Herri honetan bertan hil zen Raimon Pannikar teologo ezaguna (1918-2010).
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Barcelona.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Barcelona.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Barcelona.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Barcelona.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q13852.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Katalanez) Taverteteko udalaren webgunea.
Iruditegia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Tavertet - des del camí de Monteis. Any 2000.
- Tavertet - Vall de Bala. Any 2000.
- Tavertet - Salt de Moli-bernat i la balma de les corts. Any 1999.
- Tavertet - La Boira llepa els cingles. Any 2001.
- Tavertet - Puig de la força des de la via, sota Santa Cilia. Any 2000.
- Tavertet - Vall de Bala. Boira desprès d'una forta pluja. Any 2003.
- Tavertet - Vista aèria. Any 1978.
- Tavertet - La Torre. Any 1974.
- Tavertet - Vista general del poble. Any 1960.
- Tavertet - Salt de Moli-bernat i la balma de les corts
- Tavertet - Salt de Moli-bernat i la balma de les corts
- Tavertet - Panta de Sau
| Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

