Edukira joan

Vic

Wikipedia, Entziklopedia askea
Vic
Vic
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
Eremu funtzionalaCatalunya Central
EskualdeaOsona
AlkateaAlbert Castells
Izen ofizialaVic
Jatorrizko izenaVic
Posta kodea08500
INEk ezarritako kodea08298
HerriburuaVic (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak41°55′49″N 2°15′16″E / 41.930379°N 2.254575°E / 41.930379; 2.254575
Mapa
Azalera30,6 km²
Altitudea498 m
MugakideakGurb, Folgueroles, Calldetenes, Santa Eugènia de Berga, Malla, Muntanyola, Santa Eulàlia de Riuprimer eta Sant Bartomeu del Grau
Demografia
Biztanleria50.796 (2025)
alt_left 24.807 (%49,2) (%50,8) 25.598 alt_right
Dentsitatea1.660 bizt/km²
Etxebizitzak614
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakSomoto eta Torredonjimeno
Hizkuntza ofizialakatalan
vic.cat

Vic Kataluniako barnealdeko hiria da, Osona eskualdeko hiriburua dena eta Bartzelonako probintzian ere dagoena. Bere kokapen geografikoak, Bartzelonatik 69 kilometrora eta Gironatik 60 kilometrora, Erdialdeko Kataluniako hiriburuetako bat bilakatu du.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera Vicek 39.844 biztanle zituen, 30,6 km²-ko azalera eta 1.266,24 bizt/km²-ko dentsitatea. 2018an bestela 48.287 pertsona bizi ziren hirian.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinako izen latinoa Ausa izan zen, txanpon iberiko eta erromatarretan agertzen dena, ausesken izenarekin. Ausona izan zen bisigodoekin. 788an musulmanek hiria suntsitu zuten, eta hurrengo urteetan auzo bakarra berreraiki zuten, Vicus Ausonensis hain zuzen ere. Hortik hartuko zuen gaur egungo izena, Guifré el Pilósek birpopulatu zuenean hiria 878an.

XVIII. mendearen hastapenetan, hiria izan zen lehenengoa matxinatzen Felipe V.aren aurka, eta gatazka honek ekarriko zuen Espainiako Ondorengotza Gerra. Hurrengo mendean, Karlistaldiak modu bortitzean bizi zituen Vicek, Rafael Tristany i Parera militar karlista pieza garrantzitsua izan zelarik. Espainiako Gerra Zibila zela-eta, hiria bonbardatu zuten 3 aldiz, aerodromo estrategikoa zeukanez. 1939ko otsailaren 1ean frankisten esku erori zen.

Azken hamarkaden gertakarien artean, 1991ko maiatzaren 29an Goardia Zibilaren kuartelaren aurka ETAk atentatua egin zuen, 10 pertsona hil eta 44 zaurituz. Hurrengo urtean, 1992ko Udako Olinpiar Jokoak Bartzelonan izan zirenean, Vic-en antolatu zituzten patin-hockeyaren norgehiagokak. 2012ko irailaren 17an, Kataluniako Lurralde Askea aldarrikatu zuten hirian.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gurb, Folgueroles, Calldetenes, Santa Eugènia de Berga, Malla, Muntanyola, Santa Eulàlia de Riuprimer eta Sant Bartomeu del Grau.

Mapa
Vic eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea010.00020.00030.00040.00050.00060.00017001750180018501900195020002050VicBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 25.598 gizon, 24.807 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.08
0.10
 
95-99
 
0.45
0.43
 
90-94
 
1.28
0.82
 
85-89
 
1.83
1.73
 
80-84
 
2.77
2.66
 
75-79
 
3.80
3.32
 
70-74
 
4.28
4.40
 
65-69
 
4.96
5.37
 
60-64
 
5.73
6.32
 
55-59
 
6.25
7.97
 
50-54
 
7.12
9.33
 
45-49
 
8.16
7.49
 
40-44
 
7.50
6.48
 
35-39
 
6.41
6.82
 
30-34
 
6.00
7.22
 
25-29
 
5.86
7.46
 
20-24
 
6.22
6.48
 
15-19
 
6.20
6.26
 
10-14
 
5.81
5.06
 
5-9
 
4.91
4.26
 
0-4
 
4.39
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 39 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 34) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 36,1 —probintzian % 25—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Bartzelonako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 39Probintzia berean · % 15,4Erkidegoan · % 2,6Beste erkidegoa · % 6,9Estatutik kanpo · % 36,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 18.189 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 46,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Ghana, India dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 28,3Europa · % 8,7Afrika · % 46,9Asia · % 16,1Ozeania · % 0
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2.314
Maroko
1.643
1.695
Ghana
892
1.399
India
855
822
Kolonbia
948
415
Ekuador
434
483
Nigeria
296
539
Senegal
155
251
Peru
244
209
Txina
233
183
Venezuela
193
117
Honduras
240
154
Errumania
161
120
Argentina
149
99
Frantzia
137
62
Bolivia
120
60
Brasil
117
59
Polonia
98
50
Ukraina
103
58
Dominikar Errepublika
79
87
Mali
19
83
Gambia
15
61
Pakistan
19
30
Kuba
43
47
Italia
25
29
Txile
39
38
Uruguai
29
18
Mexiko
43
15
Paraguai
45
21
Filipinak
36
18
Errusia
38
28
Portugal
28
23
Alemania
25
28
Erresuma Batua
18
18
Bulgaria
26
11
Nikaragua
21
15
Ameriketako Estatu Batuak
13
19
Ginea
7
16
Aljeria
8
5
Ginea Ekuatoriala
17
13
Belgika
3
7
Herbehereak
6
6
Bangladesh
4
7
Irlanda
1
2
Suedia
5
3
Suitza
4
2
Mauritania
2
0
Moldavia
4
1
Kanada
2
2
Norvegia
1
0
Danimarka
2
0
Lituania
2
0
Finlandia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 19.836 etxebizitza zeuden: 16.979 (% 85,6) nagusiak eta 2.857 (% 14,4) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 1.220 (% 6,2) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 838 (% 4,2) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 48 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 264 plazarekin (5,5 plaza etxebizitzako).[6]

19.836etxebizitza
16.979etxegune
838hutsik (% 4,2)
48etxebizitza turistiko (2026) Bartzelonako mapa

Etxebizitza multzoa Bartzelonako mapa

16.979
2.857
Etxebizitza nagusia (16.979)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (2.857)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Bartzelonako mapa

17.778
Okupatuak (17.778)Noizbehinkakoak (1.220)Hutsik (838)

Guztira 16.979 etxegune zeuden, eta horietatik 4.111 (% 24,2) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 14.111
2 pertsona4.526
3 pertsona3.353
4 pertsona2.896
5 edo gehiago2.093

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 41.421 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 31,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,7.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 29,6 zen 2021ean eta % 31,2 2024an; beraz, 1,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,7 izatetik % 14,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 35,3 ziren, eta gizonen artean % 27,0; 8,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,9 eta gizonen % 14,5 ziren.

41.421biztanle 15 urte edo +, 2024
% 31,2goi-mailako ikasketak+1,5 puntu 2021etik mapa
% 14,7lehen hezkuntza edo gutxiago−3,0 puntu 2021etik mapa
% 10,2ikasten ari dira, 2024
% 14,7
% 31,9
% 22,2
% 31,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 14,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 31,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,2Goi-mailako ikasketak · % 31,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Bartzelonako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 77,6 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 22,4 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 525 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 51,5 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 48,5. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 2,2 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 2,2
Lehen hezkuntza
% 12,5
DBH eta antzekoak
% 31,9
Batxilergoa
% 11,4
Erdi-mailako LH
% 10,8
Goi-mailako LH
% 7,0
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 11,0
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 8,4
Masterrak eta espezialitateak
% 3,5
Doktoretzak
% 1,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Vic, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak12.910% 31,25.642% 27,07.268% 35,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa9.195% 22,24.676% 22,44.519% 22,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)13.227% 31,97.521% 36,15.706% 27,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago6.089% 14,73.019% 14,53.070% 14,9
Guztira41.421% 100,020.858% 100,020.563% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Vic, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 29,6% 21,8% 30,8% 17,739.118
2022% 30,2% 21,9% 31,7% 16,239.236
2023% 30,8% 22,0% 31,6% 15,740.264
2024% 31,2% 22,2% 31,9% 14,741.421

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 10,2 ikasten ari zen (4.214 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 48,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 29,7 batxilergoan, % 15,9 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,3 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 51,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 45,0; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 18,0 eta emakumeen % 14,1. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 77,6 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 29,7 eta 25–29 urtekoen % 9,3; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,7 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 33,5 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 21,9.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 77,6
20–24 urte
% 29,7
25–29 urte
% 9,3
30–34 urte
% 5,0
35–39 urte
% 3,3
40–44 urte
% 2,0
45–49 urte
% 1,6
50–54 urte
% 1,7
55 urte edo +
% 0,6
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 2,3
Goi-mailako ikasketak
% 48,5
Erdi-mailako LH
% 15,9
Batxilergoa
% 29,7
DBH eta antzekoak
% 3,3
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,3
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 61,5 estatuan jaio zen, eta % 38,5 atzerrian.[8] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,2 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 6,4; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 13,2 eta % 25,5, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 42,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,4; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 21,7 eta % 25,4, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 37,2
Goi-mailakoak
% 13,2
% 25,5
Batx. / erdi LH
% 18,2
% 30,8
DBH
% 43,2
% 6,4
Lehen H. edo gutx.
% 25,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,6
Goi-mailakoak
% 21,7
% 22,4
Batx. / erdi LH
% 21,2
% 25,7
DBH
% 31,6
% 9,4
Lehen H. edo gutx.
% 25,4
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 13,3 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 5,2.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 50,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 41,5 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.832 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 44.972 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.884 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 19.918 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 64,1[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 16,5), beste diru-sarrerak (% 13,4), langabezia-prestazioak (% 1,7), beste prestazioak (% 4,3).

64%
17%
13%
Soldata · % 64,1Pentsioak · % 16,5Langabezia · % 1,7Beste prestazioak · % 4,3Beste sarrerak · % 13,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 30,6 da, probintziakoaren (31,6; Bartzelonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,6; Bartzelonako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,6) parean.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Vic udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 24.152 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 59,2; gainerako % 40,8 inaktibo zeuden (erretiratuak % 45,4, beste inaktiboak % 42,7 eta ikasleak % 11,9).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 63,1 zen eta emakumezkoena % 55,2; langabezia-tasa, aldiz, % 7,1 eta % 10,4 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 21.539 zen 2023ean, 2021eko 20.179etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 45,1 osatzen dute, eta gizonek % 54,9.

21.539okupatu, 2023+% 6,7 2021etik
% 45,1emakumeak okupatuen artean
% 59,2jarduera-tasa, 2024
% 8,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 54,1
% 18,5
% 17,4
Okupatuak · % 54,1Langabeak · % 5,1Ikasleak · % 4,9Erretiratuak · % 18,5Beste inaktiboak · % 17,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Vic, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak22.071% 54,112.061% 58,710.010% 49,4
Langabeak2.081% 5,1920% 4,51.161% 5,7
Inaktiboak16.659% 40,87.580% 36,99.079% 44,8
Guztira40.811% 100,020.561% 100,020.250% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,4), industria (% 31,5), eraikuntza (% 4,3) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,8).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 31,0), ondoren merkataritza (% 15,3) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 7,4) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Bartzelonako mapa
% 31,5
% 62,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 1,8Industria · % 31,5Eraikuntza · % 4,3Zerbitzuak · % 62,4
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 31,0
Merkataritza
% 15,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,4
Hezkuntza
% 6,9
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 6,3
Ostalaritza
% 6,0
Jarduera profesionalak
% 4,7
Eraikuntza
% 4,3
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio publikoa
% 3,9
Beste zerbitzu batzuk
% 2,6
Garraioa eta biltegiratzea
% 2,5
Informazioa eta komunikazioak
% 2,1
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 1,8
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,1
Etxeetako jarduerak
% 0,9
Higiezinen jarduerak
% 0,5
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,5
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 29,1), eta oinarrizko okupazioak % 19,1.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 48,1 eta emakumeen % 44,9).

% 29,1
% 46,7
% 19,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 29,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,7Oinarrizko okupazioak · % 19,1Ez dago jasota · % 5,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Vic, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak6.274% 29,12.881% 24,43.393% 34,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak10.056% 46,75.691% 48,14.365% 44,9
Oinarrizko okupazioak4.105% 19,12.633% 22,31.472% 15,1
Ez dago jasota1.104% 5,1617% 5,2487% 5,0
Guztira21.539% 100,011.822% 100,09.717% 100,0

Okupatuen % 87,2 besteren konturako langileak dira, eta % 12,8 norberaren konturakoak.[17]

% 10,7
% 75,5
% 11,7
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,1Norberaren kontura, langilerik gabe · % 10,7Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 75,5Besteren kontura, aldi baterakoa · % 11,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Vic, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura2.753% 12,81.645% 13,91.108% 11,4
Besteren kontura18.786% 87,210.177% 86,18.609% 88,6
Guztira21.539% 100,011.822% 100,09.717% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 62,6 estatuan jaio zen, eta % 37,4 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 57,4 okupatuak dira, % 27,3 erretiratuak, % 6,7 ikasleak, % 5,4 bestelako inaktiboak eta % 3,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 61,5 okupatuak dira, % 24,8 bestelako inaktiboak, % 7,1 langabeak, % 4,2 erretiratuak eta % 2,3 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,4 okupatuak dira, % 28,1 erretiratuak, % 11,9 bestelako inaktiboak, % 5,6 ikasleak eta % 4,0 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,5 okupatuak dira, % 36,3 bestelako inaktiboak, % 9,9 langabeak, % 3,4 ikasleak eta % 3,0 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 57,4
Okupatuak
% 61,5
% 3,1
Langabeak
% 7,1
% 6,7
Ikasleak
% 2,3
% 27,3
Erretiratuak
% 4,2
% 5,4
Beste inakt.
% 24,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 50,4
Okupatuak
% 47,5
% 4,0
Langabeak
% 9,9
% 5,6
Ikasleak
% 3,4
% 28,1
Erretiratuak
% 3,0
% 11,9
Beste inakt.
% 36,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 61,9 estatuan jaio zen, eta % 38,1 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 46,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 37,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 38,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 6,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 43,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 32,7 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 37,9
Goi eta erdi maila
% 6,5
% 46,8
Langile kualifikatuak
% 50,0
% 10,1
Oinarrizko okup.
% 38,3
% 5,2
Ez dago jasota
% 5,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 46,2
Goi eta erdi maila
% 10,9
% 43,2
Langile kualifikatuak
% 48,6
% 6,9
Oinarrizko okup.
% 32,7
% 3,7
Ez dago jasota
% 7,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 63,6 zerbitzuetan ari dira, % 27,3 industrian eta % 7,5 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,2 industrian ari dira, % 34,3 zerbitzuetan, % 6,3 eraikuntzan eta % 4,2 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 83,4 zerbitzuetan ari dira, % 14,7 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 61,1 zerbitzuetan ari dira, % 37,9 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,7
Nekazaritza
% 4,2
% 27,3
Industria
% 55,2
% 7,5
Eraikuntza
% 6,3
% 63,6
Zerbitzuak
% 34,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,5
Nekazaritza
% 0,5
% 14,7
Industria
% 37,9
% 1,4
Eraikuntza
% 0,5
% 83,4
Zerbitzuak
% 61,1
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 94 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.381 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 30,6 km² denez, NAE lurraldearen % 45,1 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 96,3 lur goldagarria (1.330 ha, 92 ustiategitan), % 3,3 larre iraunkorrak (44,9 ha, 10 ustiategitan), % 0,4 arbolak (5,5 ha, 5 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,73 ha, 30 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,03 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
45%
55%
NAE · 1.381 ha (% 45,1)Gainerako azalera · 1.679 ha (% 54,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
96%
Lur goldagarria · 1.330 ha (% 96,3)Larre iraunkorrak · 44,9 ha (% 3,3)Arbolak · 5,5 ha (% 0,4)Baratzeak · 0,73 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 4.076 behi (probintziako 3. kopururik handiena), 489 ardi eta ahuntz, 32.333 txerri eta 33.674 hegazti zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 27.180 gidari zeuden erroldatuta: 15.372 gizon (% 56,6) eta 11.808 emakume (% 43,4)[22]. Biztanleen % 53,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 33.058 ibilgailuk osatzen zuten: 22.519 turismo, 3.600 motozikleta, 2.668 furgoneta, 2.019 kamioi eta 870 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 447 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (402) gainetik eta Espainiakoaren (525) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 11,8 urtekoa zen; turismoen % 12,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,3k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,3 gasolinazko zen eta % 45,1 diesel; 322 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 1,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 8,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 23,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
42%
26%
23%
0 etiketa · 555 (% 1,7)ECO · 2.061 (% 6,3)C etiketa · 13.743 (% 42,3)B etiketa · 8.548 (% 26,3)Etiketarik gabe · 7.586 (% 23,3)
Turismoak, adinaren arabera
13%
18%
25%
33%
11%
< 4 urte · 2.887 (% 12,8)4–8 urte · 4.128 (% 18,3)8–15 urte · 5.600 (% 24,9)15–25 urte · 7.366 (% 32,7)≥ 25 urte · 2.538 (% 11,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Monumentuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Viceko katedrala»
Viceko katedralaren dorrea.

Viceko katedrala edo Sant Pere Apòstoluaren eliza herriaren erdigunean dago, eta erromaniko estiloko dorrea dauka, beste estilo batzuetako elementuekin batera.

Halaber, aipatzekoa da Tenplu erromatarra, eta museoen artean hauexek: Museu Episcopal de Vic, M. Balmes, M. Claretià eta M. de l'Art de la Pell de Vic.

Alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 1979 - 1987: Ramón Montaña Salvans (CIU)
  • 1987 - 1995: Pere Girbau Bover (CIU)
  • 1995 - 2007: Jacint Codina Pujols (CIU)
  • 2007 - 2015: Josep Maria Vila d'Abadal Serra (CIU)
  • 2015 - : Anna Erra i Solà (CIU)

Pertsonaia ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Barcelona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Barcelona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Barcelona.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Barcelona.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q13855.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Barcelona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vic&oldid=11784598"(e)tik eskuratuta