Edukira joan

Itsasondo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Itsasondo
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Itsasondo udalerria eta N-1 errepidearen ikuspegia.
Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaGipuzkoa
EskualdeaGoierri
Izen ofizialaItsasondo
AlkateaIñaki Aizpuru Oiarbide
(Euskal Herria Bildu)
Posta kodea20249
INE kodea20047
Herritarraitsasondoar
Ezizenaijitok
Kokapena
Koordenatuak43°04′04″N 2°10′02″W / 43.0678°N 2.1672°W / 43.0678; -2.1672
Mapa
Azalera9 km²
Altitudea160 m
Distantzia43 km Donostiara
Demografia
Biztanleria687 (2025:  17)
alt_left 337 (%49) (%51) 351 alt_right
Dentsitatea76,33 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak[1]% 74.45 + % 8.31 hartzaile (2021)
Etxeko erabilera[2]% 60.66 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera1615 (juliotar egutegia)
Webguneahttps://itsasondo.eus/

Itsasondo Gipuzkoako erdialdeko udalerri bat da, Goierri eskualdekoa, UEMA mankomunitateko kidea[3]. Donostia hiriburutik 43 kilometro hegoaldera dago. Oria ibaiaren ertzean eta Murumendi mendiaren magalean kokaturik dago eta bere historia arbel meategiei estuki loturik dago.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala[4]

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gipuzkoako Goierri eskualdean dago Itsasondo, Murumendi (868m) mendiaren magalean. Itsas mailatik 160 metrora dago, eta 8.9 kilometro karratu ditu.

Bi zati nagusitan bereizten da herria: N-1 errepide zaharraren ondoan dago herrigune nagusia, Oria ibaiaren ertzean; Murumendi mendiaren magalean mailakaturik dagoen baserri multzoak osatzen du herriaren beste zati garrantzitsua.

Arbel harri ugari dagoen lur eremu zabalen jabe da Itsasondo. Horixe da herriaren ezaugarri nagusietako bat. Iraganean, lur eremu horien ustiapenak garrantzi handia izan zuen herriaren garapenean. Meategi ugari zeuden herrian, eta arbel harria ateratzen zuten haietatik. Egun, meategi zuloen irteerak ikus daitezke.

N-1 errepidea Legorreta edo Ordizia parean utzi, eta GI-2133 errepidea hartzea da Itsasondora iristeko biderik errazena.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Itsasondo eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ioia[5]

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itsasondo, Ordizia eta Beasain udalerrien arteko mugek bertan bat egiten dute. Itsasondoko herrigunetik oso urruti, mendi kaxkoan dago, herrigune bertatik ateratzen den pista batean hainbat kilometro gorantz eginda bertaratu daiteke. Izena Ioiagoikoa (Idoiaga goikoa) eta Ioiabekoa (Idoiaga behekoa) baserrien goierriko euskarazko Ioia laburdura da.

Bertan, ingurumen eta biologia ikuspegitik nabarmena den putzu bat dago, Aranzadi Zientzia Elkartea eta Gipuzkoako Foru Aldundiak putzuari buruzko argibidea duen kartela ezarria du.

Ioiatik oinez Murumendi eta Usurbe mendietara joateko oinezko bidezidorra abiatzen da, bai eta Arramendi baserritik behera Ordiziako herrigunera jaisten dena ere.

Kokaleku lasai honetatik Txindoki, Aralar, Ernio eta Usurbe mendien ikuspegiez goza liteke.

Ioia auzoaren ikuspegi panoramikoa.

Urkia[6]

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urkiako errota
Urkiako errota.

Bertan, baserri multzoaz gain, elkarte bat, Gurutze Santuaren Baseliza eta frontoia daude; guztia Urkiako enparantzaren inguruan. Auzoaren erdigunetik kanporago iturria eta errota ere badaude. Itsasondoko herrigunetik oso urruti eta leku maldatsuan, mendi kaxkoan dago. Bertaratzeko bi pista daude: bata, laburrena, Itsasondo eta Legorreta udalerrien arteko errepidean dagoen Berostegi auzotik abiatzen dena; eta bestea, Itsasondoko herrigunetik Ioia auzora gorantz abiatzen den pistan, lehenbizikoa baina dezentez luzeagoa dena, bidegurutze batean Ioia auzora doan pista ezkerretara utzi eta Urkiara doan ezkerreko pistatik jarraitu beharra dago. Bertatik Murumendi, Ernio edo Aralarko tontorrak ikus daitezke.

Maiatzean eta irailean ospatzen dira auzoko jaiak. Maiatzaren 3an eta irailaren 14an Gurutze Deunaren eguna ospatzen da. Egun horietatik hurbilen egokitzen den asteburuetan, ekitaldiak egiten dira Urkian: hamaiketakoa, bazkariak, afariak... Horrez gain, maiatzean, mus eta toka txapelketa egiten da. Irailean, berriz, herri kirolak.[7]

Historia[8]

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Itsasondoko 1874ko ikuspegia, Gustave Doréren ilustrazioa.
Itsasondoko 1874ko ikuspegia, Gustave Doréren ilustrazioa.

1615. urte aldera erosi zion hiribildu titulua Itsasondok Erret Ogasunari, 1399az geroztik Ordizia hiribilduari loturik egon ondoren. Horixe da herriari buruz dagoen lehen agiri berria. Jauntxo feudalek egin zitzaketen gehiegikerien aurrean babesa ematen zien herritarrei agiri horrek; horrez gain, besteak beste, berezko administrazio ekonomikoari eta lurren ingurukoei eusten zion herriak, agiriari esker.

Bozue Handi elkarteko kide ere bazen Itsasondo; Enerio-Aralar mendietako baso eta abeltzaintzarako baliabideen ustiapena kudeatzen zuen erakundea zen Bozue Handi elkartea. 1615ean, Oria ibaiko batura osatu zuen, Arama, Gaintza, Legorreta, Altzaga eta Zaldibiarekin batera. 1845ean hautsi zen batura hori. 1966ko otsailaren 5ean, barruti txikia zela eta diru urritasuna zuela argudiatuz, Itsasondoko udalerriari batzeko eskaera egin zion Altzagak. 1967an onetsi zen eskaera. 1990etik, bi udalerri dira Altzaga eta Itsasondo.

Behe Erdi Aroan, handiki leinuen multzo txiki batzuk zeuden herrian. Haietako batzuk ganboatarren etxearekin lotzen ziren; Ibarratarrak, kasu. Horiez gain, Rekalde, Etxeberria eta Isasagatarrak zeuden. Azken horietatik dator herriaren izena.

Garai batean, meategi ugari egon ziren herrian; arbela ateratzen zuten haietatik. Ustiapen horrek eragin nabarmena izan zuen herriaren garapenean. Gaur egun, lan horren arrasto ugari daude herrian: etxe askotako teilatuak arbelezkoak dira, eta meategirako bideak eta meategietako zuloak ere badira. 1970ean itxi zituzten arbeltegiak. Gertaera horrek erabateko aldaketa ekarri zuen herriko bizimoduan eta ekonomian.

Itsasondoko tren geltokiaren inaugurazioa, 1930ean.
Itsasondoko tren geltokiaren inaugurazioa, 1930ean.

Bi zati nagusitan bereizten da herria. N-1 errepide zaharraren bi aldeetara hedatzen den herrigunea da gehien ezagutzen dena. Horrez gain, sakabanatutako baserri ugari daude herrigunetik gora. XX. mendeko eraikinak dira nagusi herrigunean. Jasokundeko parroki eliza da herriko eraikin garrantzitsuenetako bat. Erdi Aroko eraikina da berez, baina gaur egun duen itxura XVI. mendean egin ziren zabalkuntza lanen ondorioa da. Elizak nabe bakarra du, eta gurutzeriazko gangez estalia dago. Koru azpian dagoen atala da eraikineko zaharrena. Elizaz gain, Letrango San Juan baseliza, udal garbilekua eta Otamendiko oinetxea dira beste hiru eraikin aipagarri. 1860ean berreraiki zuten Letrango San Juan baseliza, trenbidea egiteko lanak zirela-eta bota egin behar izan baitzuten eraikin zaharra. Ospe handia zuen ospitalea zen, eta gaixo, ibiltari eta erromes ugariren sendatzeko tokia eta atsedenlekua zen. Herrigunetik urrunago badira beste hainbat eraikin ikusgarri: Iraola Arrese eta Isasaga baserria, esaterako. Besteak beste, Gipuzkoa barnealdera doazen mendi bideak eta Oria ibarraren bidea ikus daitezke azken baserri horretatik. Behobia aldera zihoan Errege bidea zen Oria ibarraren bide hori. Iturria: Gipuzkoako Foru Aldundik 1992an argitaratutako 'Gipuzkoako Gidaliburu Historiko Monumentala'.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arbelaren erauzketaren industriari oso loturik egon da Itsasondoko biztanleria. Baserritar eredu batetik zetorren herria industrializatu egin zen XIX.mendearen amaieran eta XX. mendearen lehen hamarkadetan gorako joerari eutsi zion. Gerra Zibila eta gerraostean jaitsierak izanagatik ere, 1970eko hamarkadan goia jo zuen Itsasondoko biztanleriak, mila biztanleko langa igarotzea lortuta.. Ondoren, arbel erauzketa enpresen itxierak bultzatuta nagusiki, beheraka joan zen populazioa hogei urtez. XXI. mendearen lehen hamarkadan berriro hazteari ekin zion biztanle kopuruak eta azken urteetan egonkor mantendu da. 2019an 644 biztanle zituen herriak, horietatik %22,36k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %6,06 ziren.[9]

Biztanleriaren tamainaUrtea50060070080090010001100189019201950198020102040ItsasondoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 351 gizon, 337 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.59
0.00
 
95-99
 
0.00
1.14
 
90-94
 
1.19
1.14
 
85-89
 
2.97
1.99
 
80-84
 
2.67
2.28
 
75-79
 
5.04
3.13
 
70-74
 
2.97
5.41
 
65-69
 
3.26
7.41
 
60-64
 
6.82
8.83
 
55-59
 
5.93
10.54
 
50-54
 
7.12
10.54
 
45-49
 
9.50
5.98
 
40-44
 
6.82
5.70
 
35-39
 
5.34
3.42
 
30-34
 
5.04
4.84
 
25-29
 
5.34
5.41
 
20-24
 
4.45
5.41
 
15-19
 
8.61
5.13
 
10-14
 
7.42
7.12
 
5-9
 
4.45
4.56
 
0-4
 
4.45
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[10]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−10−505101519751982198919962003201020172024ItsasondoHazkunde begetatiboa
Urtea197519761977197819791980198119821983198419851986198719881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 1027−500−3−4−33−5−2−6−3−53−2−52−123−82−2101−2−15296111365−37046118−524−3−4
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[11] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea024681019962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 72647474578131117151383113681171137751
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[12] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 40 udalerri berean jaioak ziren[13], probintziako batez bestekoaren (% 46,1) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 7,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 18,6 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gipuzkoako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 40Probintzia berean · % 32,3Erkidegoan · % 1,6Beste erkidegoa · % 7,6Estatutik kanpo · % 18,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 72,2 Gipuzkoan, % 1,7 Bizkaian, eta % 0 Araban jaio ziren[14].

Jaioterria, lurralde historikoka
Gipu
EAEt
Gipuzkoa · % 72,2Bizkaia · % 1,7EAEtik kanpo · % 26,1
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 16,5k atzerriko nazionalitatea zuen[15]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Ekialdeko Europa (% 22,4), Saharaz hegoaldeko Afrika (% 18,1), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 17,2) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Nikaragua, Errumania dira.[16]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 35,2Europa · % 24,2Afrika · % 32Asia · % 8,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
18
Maroko
5
5
Nikaragua
9
7
Errumania
6
6
Nigeria
5
10
Pakistan
1
5
Ukraina
4
4
Ekuador
3
3
Kolonbia
4
0
Peru
5
1
Portugal
4
2
Argentina
2
2
Honduras
2
2
Senegal
2
0
Brasil
2
0
Alemania
1
1
Erresuma Batua
0
0
Frantzia
1
0
Herbehereak
1
1
Txile
0
0
Venezuela
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 330 etxebizitza zeuden: 251 (% 76,1) nagusiak eta 79 (% 23,9) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[17] Etxebizitza nagusien % 82,9 jabetzan zegoen eta % 14,7 alokairuan.[17]

330etxebizitza
251nagusi

Etxebizitza multzoa Gipuzkoako mapa (2024)

251
79
Nagusiak (251)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (79)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Gipuzkoako mapa (2024)

208
37
Jabetzan (208)Alokairuan (37)Beste modu batean (6)

Guztira 251 etxegune zeuden, batez beste 2,7 egoiliarrekoak; horietatik 69 (% 27,5) pertsona bakarrekoak ziren.[17]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Gipuzkoako mapa (2024)

69
59
114
Egoiliar 1 (69)2 egoiliar (59)3-5 (114)6-9 (9)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 96,9 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 56,6 urtekoa.[17] Etxebizitzen % 15,5 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[17] Etxebizitzen % 37,3 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

51
52
227
Etxebizitza 1 (51)2 (52)3-10 (227)

Gela kopurua

83
172
41
1-3 gela (17)4 (83)5 (172)6 (41)7 edo gehiago (17)

Bainugela kopurua

245
81
Bainugela 1 (245)2 edo gehiago (81)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 11,2 berokuntza zentrala zuten, % 61,4 banakakoa eta % 23,9 noizean behingoa.[17] Horrez gain, % 15,5 hodien bidezko gasa zuten eta % 45,8 igogailua.

Berogailu mota

% 11,2
% 61,4
% 23,9
Zentrala (% 11,2)Banakakoa (% 61,4)Noizean behingoa (% 23,9)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 15,5
Ur bero zentrala% 96,8
Igogailua% 45,8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 552 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 40,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 26,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,1.[18] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 38,6 zen 2021ean eta % 40,8 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,4 izatetik % 12,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 40,3 ziren, eta gizonen artean % 41,2; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,4 eta gizonen % 9,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

552biztanle 15 urte edo +, 2024
% 40,8goi-mailako ikasketak+2,2 puntu 2021etik mapa
% 12,1lehen hezkuntza edo gutxiago−1,3 puntu 2021etik mapa
% 12,5ikasten ari dira, 2024
% 12,1
% 26,3
% 20,8
% 40,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 12,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 26,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,8Goi-mailako ikasketak · % 40,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gipuzkoako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 55,6 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 44,4 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 3 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 49,6 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 50,4. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 2,5 ziren.[18]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 2,5
Lehen hezkuntza
% 9,6
DBH eta antzekoak
% 26,3
Batxilergoa
% 10,3
Erdi-mailako LH
% 10,5
Goi-mailako LH
% 18,1
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 12,9
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 5,8
Masterrak eta espezialitateak
% 3,4
Doktoretzak
% 0,5
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Itsasondo, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak225% 40,8113% 41,2112% 40,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa115% 20,870% 25,545% 16,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)145% 26,364% 23,481% 29,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago67% 12,127% 9,940% 14,4
Guztira552% 100,0274% 100,0278% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Itsasondo, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 38,6% 20,2% 27,8% 13,4544
2022% 40,2% 20,3% 27,4% 12,2533
2023% 40,2% 20,1% 27,4% 12,3537
2024% 40,8% 20,8% 26,3% 12,1552

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,5 ikasten ari zen (69 pertsona).[19] Ikasten ari zirenetatik, % 39,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 37,7 batxilergoan, % 14,5 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 5,8 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 38,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 40,7; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 22,2 eta emakumeen % 9,5. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 100,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 39,3 eta 25–29 urtekoen % 9,1; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,7 baino ez.[20] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 33,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 37,5.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 100,0
20–24 urte
% 39,3
25–29 urte
% 9,1
30–34 urte
% 14,8
35–39 urte
% 8,1
40–44 urte
% 2,2
45–49 urte
% 3,1
50–54 urte
% 3,4
55 urte edo +
% 0,0
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 2,9
Goi-mailako ikasketak
% 39,1
Erdi-mailako LH
% 14,5
Batxilergoa
% 37,7
DBH eta antzekoak
% 5,8
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 82,4 estatuan jaio zen, eta % 17,6 atzerrian.[18] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 26,0 eta % 16,0, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 42,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 29,8 eta % 23,4, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 44,6
Goi-mailakoak
% 26,0
% 21,0
Batx. / erdi LH
% 46,0
% 25,9
DBH
% 12,0
% 8,5
Lehen H. edo gutx.
% 16,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,4
Goi-mailakoak
% 29,8
% 14,7
Batx. / erdi LH
% 23,4
% 30,3
DBH
% 23,4
% 12,6
Lehen H. edo gutx.
% 23,4
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 13,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,2.[19] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 41,0 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 25,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak herrian: Lehen sektorea, BEGaren %2,5. Bigarren sektorea %67,8. Hirugarren sektorea %26,9. Eraikuntza %2,8.[9]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.363 euro-koa zen[21], probintziako 3. baxuena, eta etxegune bakoitzeko 46.908 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (20.790 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 25.550 euro zen. Errenta gordina 20.665 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2024. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 22.248 eurokoa zen[22][oh 1]: gizonena 29.904 eurokoa eta emakumeena 16.013 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 46,5 txikiagoa. Gipuzkoa osoan, mediana 24.982 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 50.675 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 14.719 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 102.252 euro baino gehiago[23].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2024) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
10.950
P20
83
14.877
P25
2.168
17.858
P30
4.900
23.100
P40
11.978
29.904
P50
16.013
35.983
P60
21.522
44.502
P70
26.259
45.843
P75
30.102
49.787
P80
33.345
60.159
P90
43.885
71.334
P95
49.065
90.596
P99
70.836
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2024) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
16.521
P10
11.553
27.064
P20
18.913
31.142
P25
21.052
37.680
P30
23.841
48.667
P40
25.933
55.027
P50
33.107
65.151
P60
40.035
76.888
P70
58.322
81.996
P75
63.506
90.037
P80
68.231
104.901
P90
91.580
111.056
P95
119.814
165.437
P99
289.687
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 64,6 soldatak dira[24].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[25][oh 2]. Udalerrian indizea 27,6 da, probintziakoaren (27,6; Gipuzkoako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,3; Gipuzkoako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2024. urtean, udalerrian lehenengoek 13.612 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 110.294 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 12,3 zen[26] (Gipuzkoa osoan, % 11,3; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 8.568 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 42.483 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 20,2 zen[27] (Gipuzkoa osoan, % 22).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00050.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea10.00020.00030.00040.00050.00060.00070.00080.00090.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Itsasondo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 310 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 57,3; gainerako % 42,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 45,9, beste inaktiboak % 35,1 eta ikasleak % 19,0).[28] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 60,3 zen eta emakumezkoena % 54,3; langabezia-tasa, aldiz, % 5,5 eta % 13,0 zen, hurrenez hurren.[28]

Okupatuen kopurua 274 zen 2023ean, 2021eko 269etik gora.[29] Emakumeek okupatuen % 45,3 osatzen dute, eta gizonek % 54,7.

274okupatu, 2023+% 1,9 2021etik
% 45,3emakumeak okupatuen artean
% 57,3jarduera-tasa, 2024
% 9,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 52,1
% 8,1
% 19,6
% 15,0
Okupatuak · % 52,1Langabeak · % 5,2Ikasleak · % 8,1Erretiratuak · % 19,6Beste inaktiboak · % 15,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Itsasondo, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak282% 52,1155% 57,0127% 47,2
Langabeak28% 5,29% 3,319% 7,1
Inaktiboak231% 42,7108% 39,7123% 45,7
Guztira541% 100,0272% 100,0269% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 59,5), industria (% 33,2), eraikuntza (% 4,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,6).[29] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 32,1), ondoren merkataritza (% 10,6) eta hezkuntza (% 10,2) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gipuzkoako mapa
% 33,2
% 59,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,6Industria · % 33,2Eraikuntza · % 4,7Zerbitzuak · % 59,5
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 32,1
Merkataritza
% 10,6
Hezkuntza
% 10,2
Ostalaritza
% 8,4
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,3
Eraikuntza
% 4,7
Administrazio publikoa
% 4,0
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 4,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Etxeetako jarduerak
% 3,3
Garraioa eta biltegiratzea
% 3,3
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 2,6
Jarduera profesionalak
% 2,6
Beste zerbitzu batzuk
% 1,8
Informazioa eta komunikazioak
% 1,1
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,7
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,4
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,0
Erauzketa-industriak
% 0,0
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 49,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 27,7), eta oinarrizko okupazioak % 15,7.[30] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,3 eta emakumeen % 39,5).

% 27,7
% 49,3
% 15,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 27,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 49,3Oinarrizko okupazioak · % 15,7Ez dago jasota · % 7,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Itsasondo, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak76% 27,733% 22,043% 34,7
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak135% 49,386% 57,349% 39,5
Oinarrizko okupazioak43% 15,721% 14,022% 17,7
Ez dago jasota20% 7,310% 6,710% 8,1
Guztira274% 100,0150% 100,0124% 100,0

Okupatuen % 81,0 besteren konturako langileak dira, eta % 19,0 norberaren konturakoak.[31]

% 17,9
% 64,6
% 16,4
Norberaren kontura, langileak dituena · % 1,1Norberaren kontura, langilerik gabe · % 17,9Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 64,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 16,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Itsasondo, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura52% 19,031% 20,721% 16,9
Besteren kontura222% 81,0119% 79,3103% 83,1
Guztira274% 100,0150% 100,0124% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 82,9 estatuan jaio zen, eta % 17,1 atzerrian.[28] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,3 okupatuak dira, % 28,1 erretiratuak, % 6,7 ikasleak, % 5,8 bestelako inaktiboak eta % 3,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,1 okupatuak dira, % 29,8 bestelako inaktiboak, % 12,8 langabeak, % 4,3 erretiratuak eta % 2,1 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 49,8 okupatuak dira, % 20,2 bestelako inaktiboak, % 18,3 erretiratuak, % 7,0 ikasleak eta % 4,7 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,9 okupatuak dira, % 32,6 bestelako inaktiboak, % 18,6 langabeak, % 4,7 ikasleak eta % 2,3 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 56,3
Okupatuak
% 51,1
% 3,1
Langabeak
% 12,8
% 6,7
Ikasleak
% 2,1
% 28,1
Erretiratuak
% 4,3
% 5,8
Beste inakt.
% 29,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 49,8
Okupatuak
% 41,9
% 4,7
Langabeak
% 18,6
% 7,0
Ikasleak
% 4,7
% 18,3
Erretiratuak
% 2,3
% 20,2
Beste inakt.
% 32,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 84,7 estatuan jaio zen, eta % 15,3 atzerrian.[30] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 57,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 24,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 58,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,2 oinarrizko okupazioetakoak eta % 8,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 39,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 38,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 13,2 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 44,4 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 44,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 5,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 24,6
Goi eta erdi maila
% 8,3
% 57,1
Langile kualifikatuak
% 58,3
% 11,1
Oinarrizko okup.
% 29,2
% 7,1
Ez dago jasota
% 4,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 39,6
Goi eta erdi maila
% 5,6
% 38,7
Langile kualifikatuak
% 44,4
% 13,2
Oinarrizko okup.
% 44,4
% 8,5
Ez dago jasota
% 5,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[32] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 54,8 industrian ari dira, % 35,7 zerbitzuetan eta % 7,9 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,5 zerbitzuetan ari dira, % 12,5 eraikuntzan, % 12,5 industrian eta % 12,5 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 83,0 zerbitzuetan ari dira, % 16,0 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 83,3 zerbitzuetan ari dira, % 11,1 industrian eta % 5,6 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,6
Nekazaritza
% 12,5
% 54,8
Industria
% 12,5
% 7,9
Eraikuntza
% 12,5
% 35,7
Zerbitzuak
% 62,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,9
Nekazaritza
% 5,6
% 16,0
Industria
% 11,1
% 0,0
Eraikuntza
% 0,0
% 83,0
Zerbitzuak
% 83,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 119 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[33][oh 3]. Udalerriaren azalera 9 km² denez, NAE lurraldearen % 13,2 da[34]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 94,4 larre iraunkorrak (112 ha, 15 ustiategitan), % 4,8 arbolak (5,7 ha, 13 ustiategitan), % 0,6 lur goldagarria (0,74 ha, 7 ustiategitan), % 0,2 norberaren kontsumorako baratzeak (0,24 ha, 9 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
13%
87%
NAE · 119 ha (% 13,2)Gainerako azalera · 781 ha (% 86,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
94%
Lur goldagarria · 0,74 ha (% 0,6)Larre iraunkorrak · 112 ha (% 94,4)Arbolak · 5,7 ha (% 4,8)Baratzeak · 0,24 ha (% 0,2)Berotegiak · 0,01 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 154 behi, 890 ardi, 64 ahuntz, 10 txerri, 38 zaldi, 3 untxi eme eta 1 erlauntz zeuden[35].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 389 gidari zeuden erroldatuta: 224 gizon (% 57,6) eta 165 emakume (% 42,4)[36]. Biztanleen % 56,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 590 ibilgailuk osatzen zuten: 356 turismo, 62 motozikleta, 45 furgoneta, 34 kamioi eta 11 ziklomotor[36]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 517 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (455) gainetik eta Espainiakoaren (525) parean.

Turismoen batez besteko adina 12,8 urtekoa zen; turismoen % 7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,4k 25 urte baino gehiago[36]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,9 diesel zen eta % 38,9 gasolinazko; 6 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,1; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 27,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
35%
33%
28%
0 etiketa · 6 (% 1,1)ECO · 20 (% 3,7)C etiketa · 189 (% 34,7)B etiketa · 180 (% 33)Etiketarik gabe · 150 (% 27,5)
Turismoak, adinaren arabera
14%
33%
34%
12%
< 4 urte · 25 (% 7)4–8 urte · 50 (% 14)8–15 urte · 116 (% 32,6)15–25 urte · 121 (% 34)≥ 25 urte · 44 (% 12,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Hauteskundeak Itsasondon»
Itsasondoko udaletxea.
Itsasondoko udaletxea.

2023-2027 legegintzaldia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
2023ko hauteskundeen ondorengo Itsasondoko udalbatza
Alderdia 2023ko maiatzak 28
Zinegotziak Boto kopurua
Euskal Herria Bildu (EHB)
6 / 7
209 (% 77,41)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
1 / 7
50 (% 18,52)
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)
0 / 7
11 (% 4,07)
Datuen iturria: Hauteskunde emaitzak. Eusko Jaurlaritza

Alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Itsasondoko azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[37]
Jose Maria Iturrioz Goenaga[37][38] 1979 1983 Agrupación Electoral Independiente de Isasondo-Alzaga
Victor Jose Lete Sarasola[37][38] 1983 1983 a Euzko Alderdi Jeltzalea
Jose Leon Lopetegui Jaca[37] 1983 1987 Euzko Alderdi Jeltzalea
Gerardo Mendizabal Aizpuru[37] 1987 1991 Independenteak
Maite Amundarain Aiestaran[37] 1991 1995 Independenteak
Jose Maria Otegi Goenaga[37] 1995 1999 Herri Batasuna
Jose Maria Otegi Goenaga[37] 1999 2003 Euskal Herritarrok
Xabier Iturrioz Oyarbide[37] 2003 2007 Kudeaketa Batzordea
Xabier Iturrioz Oyarbide[37] 2007 2009 b Eusko Abertzale Ekintza
Xabier Iturrioz Oyarbide[37] 2009 2011 Ez esleituak
Areti Gkika[37][39][40] 2011 2012 c Bildu
Asier Garro Sodupe[37][41][42] 2012 2015 Bildu
Asier Garro Sodupe[37][43] 2015 2019 Euskal Herria Bildu
Iñaki Aizpuru Oiarbide[37][44][45] 2019 2023 Euskal Herria Bildu
Iñaki Aizpuru Oiarbide[46][47] 2023 Jardunean Euskal Herria Bildu

a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu, Eusko Abertzale Ekintzaren hautagai bezala.

c 2012an Areti Gkika alkateak dimisioa aurkeztu zuen.

Azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hezkuntza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Urkipe Haur Eskola[48]
  • Urkipe Herri Eskola[49]

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirola

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Errota pilotaleku estalia[52]

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Itsasondoko Mikel Gorostidiren[53] testigantza, herriak izandako erdalduntze prozesuaren ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[54][55] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Itsasondoko[56] euskara erdialdeko euskararen[57] (gipuzkeraren) aldaera bat da, sartaldeko euskararen[58] barnean kokatzen den Goierriko euskara[59], hain zuzen. Urolaldeko hizkerarekin batera osatzen du Sartaldeko azpieuskalkia, baina Urolaldekoan sakonagoa da mendebaleko euskararen eragina. Nortasun beteko hizkera da Goierrikoa, batasun handikoa, nahiz eta gorabeherak badiren mendebaletik ekialdera, hau da, Segura, Zegama eta Legazpitik Zaldibia edo Legorretara. Itsasondo Goierriko euskararen eremuaren erdialde samarrean dago, eta horrenbestez bete-betean ditu Goierriko euskararen ezaugarriak.

2016an herritarren %84,45 euskalduna zen.[60]

Jaiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiak irailaren hirugarren asteburuan dira. 2002ra arte abuztuan ospatzen ziren. Maiatzean eta irailean Urki auzoko jaiak ere ospatzen dira.[61]

Ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itsasondoar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ «UDALERRIAK | UEMA - Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea» www.uema.eus (kontsulta data: 2020-04-21).
  4. ↑ «Kokapena | Itsasondoko Udala» www.itsasondo.net (kontsulta data: 2020-03-11).
  5. ↑ Wikipedia, entziklopedia askea.. 2019-12-21 (kontsulta data: 2020-04-18).
  6. ↑ Wikipedia, entziklopedia askea.. 2019-12-21 (kontsulta data: 2020-04-18).
  7. ↑ «Turismoa | Itsasondoko Udala» itsasondo.net (kontsulta data: 2020-04-18).
  8. ↑ «Historia | Itsasondoko Udala» www.itsasondo.net (kontsulta data: 2020-03-11).
  9. 1 2 «Web Eustat. Ezkio-Itsasoko datu estatistikoak» www.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-21).
  10. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  11. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  12. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  13. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
  14. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  15. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  16. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
  17. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  18. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Gipuzkoa.tab.
  22. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  23. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Gipuzkoa.tab.
  24. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Gipuzkoa.tab.
  25. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  26. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  27. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  28. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  29. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  30. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  31. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  32. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  33. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  34. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1639397.
  35. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  36. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  37. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2021-01-16).
  38. 1 2 «Itsasondo» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2021-01-16).
  39. ↑ «Areti Gkika Itsasondoko alkate izendatua» El Diario Vasco 2011-06-12 (kontsulta data: 2025-10-16).
  40. ↑ «'Duela urte batzuk kataluniarrek ez zuten independentziarekin amesten'» Euskal Irrati Telebista 2017-09-19 (kontsulta data: 2025-10-16).
  41. ↑ «Asier Garro izendatu dute Itsasondoko alkate, Gkikak dimititu ostean» Goierriko Hitza 2012-07-04 (kontsulta data: 2025-10-16).
  42. ↑ «Atez ateko zabor bilketa sistema jarriko dute Goierriko hiru herritan hiru hilabeteren buruan» Naiz 2012-11-08 (kontsulta data: 2024-11-30).
  43. ↑ «EH Bilduko Asier Garro izango da alkate Itsasondon» Goierriko Hitza 2015-05-24 (kontsulta data: 2025-10-16).
  44. ↑ «Hamabi alkate berrik kargua hartu dute Goierrin» Goierriko Hitza 2019-06-15 (kontsulta data: 2025-10-16).
  45. ↑ ««Herrien artean sareak sortzea beharrezkoa dela uste dut»» Goierriko Hitza 2019-12-13 (kontsulta data: 2025-10-16).
  46. ↑ «EH Bilduk lortu du alkatetza eta EAJk zinegotzi bat galdu du» Goierri Irrati Telebista 2023-05-28 (kontsulta data: 2025-10-15).
  47. ↑ «Hego Euskal Herriko alkateak 2023ko ekainak 17» Orain 2023-06-17 (kontsulta data: 2025-12-06).
  48. ↑ «URKIPE Haurreskola, zure zain gaude! | Itsasondoko Udala» www.itsasondo.net (kontsulta data: 2020-04-21).
  49. ↑ «URKIPE Herri Eskola | Itsasondoko Udala» www.itsasondo.eus (kontsulta data: 2020-04-21).
  50. ↑ «Kulturgunea | Itsasondoko Udala» www.itsasondo.net (kontsulta data: 2020-04-21).
  51. ↑ «Udal Liburutegia | Itsasondoko Udala» www.itsasondo.net (kontsulta data: 2020-04-21).
  52. ↑ «Errota Pilotaleku Estalia | Itsasondoko Udala» www.itsasondo.net (kontsulta data: 2020-04-21).
  53. ↑ «Gorostidi Zuaznabar, Migel - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-27).
  54. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-27).
  55. ↑ «Caf lantegiaren eraginez erdaldunak herrira - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-27).
  56. ↑ «Itsasondo - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
  57. ↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
  58. ↑ «Sartaldekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
  59. ↑ «Goierrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
  60. ↑ «Web Eustat. Datos Estadísticos de Ezkio-Itsaso» www.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-21).
  61. ↑ «Turismoa | Itsasondoko Udala» www.itsasondo.net (kontsulta data: 2020-04-21).
  62. 1 2 3 Goitur. (2018-11-07). «Itsasondo» Goierri Turismo (kontsulta data: 2020-04-21).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Itsasondo&oldid=11872660"(e)tik eskuratuta