Edukira joan

Leaburu

Wikipedia, Entziklopedia askea
Leaburu-Txarama
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Leaburu-Txarama.
Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaGipuzkoa
EskualdeaTolosaldea
Izen ofizialaLeaburu
AlkateaJoxe Ramon Eizagirre
Posta kodea20491
INE kodea20050
Herritarraleaburuar
Kokapena
Koordenatuak43°07′25″N 2°03′00″W / 43.1236°N 2.05°W / 43.1236; -2.05
Mapa
Azalera4 km²
Altitudea325 m
Distantzia28 km Donostiara
Demografia
Biztanleria390 (2025:  1)
alt_left 183 (%46,8) (%53,2) 208 alt_right
Dentsitatea97,5 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak[1]% 82.25 + % 5.92 hartzaile (2021)
Etxeko erabilera[2]% 75.21 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera1845 (juliotar egutegia)
Webguneahttp://www.leaburutxarama.eus

Leaburu-Txarama Gipuzkoako ekialdean, Tolosaldean, dagoen landa-udalerri euskalduna da, UEMA mankomunitatearen kidea dena.

383 biztanle zituen 2025. urtean.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Ibarra eta Belauntza, hegoaldean Altzo eta Lizartza, ekialdean Gaztelu eta mendebaldean Tolosa udalerriak mugakide ditu.

Mapa
Leaburu eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bi auzo nagusitan banatuta dago herria: Alde batetik Leaburu jatorrizko herrigunea da, landa-girokoa eta parrokia-eliza eta udaletxearen aldean bildutakoa. Bestetik, Txarama Araxeseko ibarrean dago. Jatorriz, Oletako zubiaren inguruan zeuden baserriek osatzen zuten, Altzorako bidean. XIX. mendean paper-fabrika sortu zuten ibaiaren ondoan eta horrek lan egitera jendea erakarri zuen.

Inguru naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Araxes ibaiak udalerria zeharkatzen du Lizartzatik etorrita eta Tolosarako bidean, Erroispe mendiaren magalean.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euletxara mendixkan erromatar kanpamendu militar bat aurkitua zuten arkeologoek 2018an, Manu Ceberio eta Izaro Quevedo buru. Agger, fossa eta kontra-aggerra. Egituren ezaugarriak ikusita (txikia, irregularra,…) “castellum” motako gotorleku bat zela, ehunka soldadu aterpetzeko egin zela uste dute ikertzaileek. Iltzeak agger-aren gainean jaso dira, eta ustezko egurrezko egitura baten aztarnak izan daitezke[3].

Baina dagoeneko, historiaurrean erabili zen ere, azaldutako silexeko xafla txiki batek erakusten duenez.

1374an Tolosarekin bat egin zuen, eta 1845 arte lotura mantendu zuten.

Azkenik, 1966 urtean Gaztelu herriarekin batu zen Leaburu-Gaztelu udalerria osatzeko, baina 1995 urtean banandu eta udalerri bereizia osatu zuen berriro.[4]

Azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirola

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Ttxonttxorpe pilotalekua[5]

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019an 363 biztanle zituen, horietatik %21,76k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %12,4 ziren.[8]

Biztanleriaren tamainaUrtea3004005006007008009001970198019902000201020202030LeaburuBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 208 gizon, 183 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.64
1.92
 
90-94
 
2.73
0.96
 
85-89
 
2.19
3.37
 
80-84
 
2.19
4.33
 
75-79
 
2.73
7.21
 
70-74
 
4.92
6.25
 
65-69
 
4.92
6.73
 
60-64
 
8.20
12.50
 
55-59
 
10.38
8.65
 
50-54
 
8.74
6.25
 
45-49
 
7.65
3.85
 
40-44
 
4.92
4.81
 
35-39
 
3.28
3.85
 
30-34
 
3.28
5.29
 
25-29
 
7.10
5.77
 
20-24
 
4.92
7.69
 
15-19
 
9.84
2.40
 
10-14
 
3.28
4.33
 
5-9
 
4.37
3.85
 
0-4
 
2.73
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[9]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−9−6−3036919751982198919962003201020172024LeaburuHazkunde begetatiboa
Urtea197519761977197819791980198119821983198419851986198719881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 7105933200−1−4−1−22−4−8−4−60−2−4−411−2−221−221513−1−1−5−1−1−4150−3−4−61−4−2−4
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[10] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea012345619962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 102324552428693103213260315114
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[11] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34,8 udalerri berean jaioak ziren[12], probintziako batez bestekoaren (% 46,1) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 4,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,1 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gipuzkoako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 34,8Probintzia berean · % 44,8Erkidegoan · % 0,5Beste erkidegoa · % 4,9Estatutik kanpo · % 15,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 80,9 Gipuzkoan, % 0,3 Bizkaian, eta % 0,3 Araban jaio ziren[13].

Jaioterria, lurralde historikoka
Gipu
EAEt
Gipuzkoa · % 80,9Bizkaia · % 0,3Araba · % 0,3EAEtik kanpo · % 18,5
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 12,5k atzerriko nazionalitatea zuen[14]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Magreb (% 58,3), Ekialdeko Europa (% 16,7), Hego Amerika (% 16,7) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Aljeria, Errumania dira.[15]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 35,6Europa · % 13,6Afrika · % 49,2Asia · % 1,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
12
Maroko
9
2
Aljeria
4
3
Errumania
3
5
Argentina
0
2
Peru
3
2
Kuba
2
1
Brasil
1
0
Nikaragua
2
0
Alemania
1
0
Bolivia
1
0
Honduras
1
1
Mauritania
0
1
Pakistan
0
0
Suedia
1
1
Txile
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 202 etxebizitza zeuden: 151 (% 74,8) nagusiak eta 51 (% 25,2) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[16] Etxebizitza nagusien % 85,4 jabetzan zegoen eta % 11,9 alokairuan.[16]

202etxebizitza
151nagusi

Etxebizitza multzoa Gipuzkoako mapa (2024)

151
51
Nagusiak (151)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (51)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Gipuzkoako mapa (2024)

129
18
Jabetzan (129)Alokairuan (18)Beste modu batean (4)

Guztira 151 etxegune zeuden, batez beste 2,6 egoiliarrekoak; horietatik 44 (% 29,1) pertsona bakarrekoak ziren.[16]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Gipuzkoako mapa (2024)

44
38
64
Egoiliar 1 (44)2 egoiliar (38)3-5 (64)6-9 (5)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 101,3 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 63,7 urtekoa.[16] Etxebizitzen % 24,8 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 11,9 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[16] Etxebizitzen % 24,3 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

50
62
48
18
24
Etxebizitza 1 (50)2 (62)3-10 (48)11-20 (18)21-40 (24)

Gela kopurua

76
71
36
1-3 gela (7)4 (76)5 (71)6 (36)7 edo gehiago (12)

Bainugela kopurua

174
27
Bainugela 1 (174)2 edo gehiago (27)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 2,6 berokuntza zentrala zuten, % 78,8 banakakoa eta % 15,9 noizean behingoa.[16] Horrez gain, % 11,3 hodien bidezko gasa zuten eta % 25,8 igogailua.

Berogailu mota

% 78,8
% 15,9
Zentrala (% 2,6)Banakakoa (% 78,8)Noizean behingoa (% 15,9)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 11,3
Ur bero zentrala% 83,4
Igogailua% 25,8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 336 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 33,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 31,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,4.[17] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 30,6 zen 2021ean eta % 33,9 2024an; beraz, 3,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,8 izatetik % 16,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 38,8 ziren, eta gizonen artean % 29,5; 9,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 20,0 eta gizonen % 13,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

336biztanle 15 urte edo +, 2024
% 33,9goi-mailako ikasketak+3,4 puntu 2021etik mapa
% 16,4lehen hezkuntza edo gutxiago−2,5 puntu 2021etik mapa
% 16,4
% 31,3
% 18,5
% 33,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 16,4Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 31,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,5Goi-mailako ikasketak · % 33,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gipuzkoako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Leaburu, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak114% 33,952% 29,562% 38,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa62% 18,536% 20,526% 16,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)105% 31,365% 36,940% 25,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago55% 16,423% 13,132% 20,0
Guztira336% 100,0176% 100,0160% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Leaburu, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 30,6% 16,4% 34,3% 18,8324
2022% 30,9% 18,3% 32,7% 18,0327
2023% 33,1% 18,2% 33,4% 15,2341
2024% 33,9% 18,5% 31,3% 16,4336
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Leaburu-Txaramako Maria Albizturren[18] testigantza, Leaburuko eskolaren eta maistraren ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[19][20] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Leaburu-Txaramako[21] euskara gipuzkeraren[22] aldaera bat da, erdiguneko gipuzkeraren[23] azpieuskalkian kokatzen den Tolosaldeko euskara[24], hain zuzen. %83.53 da herriko biztanleria euskalduna, eta %62.8 euskararen erabilera.

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Leaburuko alkatea Bilduko Maria Luisa Uzkudun Etxenagusia izan zen.

Leaburuko udalbatza
Alderdia Leaburuko Udalbatza
Zinegotziak Boto kopurua
Bildu
4 / 7
137 (% 54,8)
Bide Berriak
3 / 7
110 (% 44)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

2015eko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2015eko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 109 boto. Leaburuko independenteek (Bide Berriak) 94 boto.[25] Luixa Uzkundun (EH Bildu) izendatu zuten alkate.[26][27]

2019ko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 117 boto. Leaburuko independenteek 77 boto.[25] Joxe Ramon Eizagirre izendatu zuten alkate.[28][29]

Alkateen zerrenda

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
2019 Joxe Ramon Eizagirre (EH Bildu)
2015 Maria Luisa Uzkudun (EH BIldu)
2011Maria Luisa Uzkudun (Bildu)
2007Mari Kruz Agirre (Bide Berriak)
2003Jose Kruz Goñi (Kimu Berriak)
1999Jose Kruz Goñi (EH)
1995Jose Kruz Goñi (HB)

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea BEGaren %2,1. Bigarren sektorea %48,5. Hirugarren sektorea %43,7. Eraikuntza %5,8.[8]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 18.883 euro-koa zen[30], eta etxegune bakoitzeko 43.097 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (20.790 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 23.450 euro zen. Errenta gordina 22.447 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2024. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 24.108 eurokoa zen[31][oh 1]: gizonena 31.241 eurokoa eta emakumeena 17.628 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 43,6 txikiagoa. Gipuzkoa osoan, mediana 24.982 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 46.640 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 19.665 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 111.353 euro baino gehiago[32].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2024) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
13.121
P20
3.413
16.691
P25
5.798
19.300
P30
9.157
25.070
P40
14.266
31.241
P50
17.628
36.889
P60
22.024
41.098
P70
25.333
43.819
P75
27.606
47.856
P80
30.101
65.498
P90
39.610
72.112
P95
53.900
106.380
P99
71.503
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2024) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
22.192
P10
17.771
28.088
P20
24.265
33.256
P25
26.627
35.803
P30
26.888
44.114
P40
30.760
54.315
P50
37.539
65.560
P60
41.923
80.812
P70
53.919
85.873
P75
61.189
90.759
P80
64.166
111.464
P90
107.241
129.518
P95
111.886
148.818
P99
277.173
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 51,4 soldatak dira[33].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[34][oh 2]. Udalerrian indizea 28,5 da, probintziakoaren (27,6; Gipuzkoako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,3; Gipuzkoako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2024. urtean, udalerrian lehenengoek 18.343 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 121.331 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 15,1 zen[35] (Gipuzkoa osoan, % 11,3; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 10.864 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 43.221 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 25,1 zen[36] (Gipuzkoa osoan, % 22).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00050.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea10.00020.00030.00040.00050.00060.00070.00080.00090.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Leaburu udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 184 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,6; gainerako % 44,4 inaktibo zeuden.[37] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,2 zen eta emakumezkoena % 53,8; langabezia-tasa, aldiz, % 6,1 eta % 15,3 zen, hurrenez hurren.[37]

Okupatuen kopurua 170 zen 2023ean, 2021eko 163etik gora.[38] Emakumeek okupatuen % 42,9 osatzen dute, eta gizonek % 57,1.

170okupatu, 2023+% 4,3 2021etik
% 42,9emakumeak okupatuen artean
% 55,6jarduera-tasa, 2024
% 10,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 49,8
% 44,4
Okupatuak · % 49,8Langabeak · % 5,7Inaktiboak · % 44,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Leaburu, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak165% 49,893% 53,872% 45,6
Langabeak19% 5,76% 3,513% 8,2
Inaktiboak147% 44,474% 42,873% 46,2
Guztira331% 100,0173% 100,0158% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 60,6), industria (% 27,1), eraikuntza (% 10,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,4).[38]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gipuzkoako mapa
% 27,1
% 10,0
% 60,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,4Industria · % 27,1Eraikuntza · % 10,0Zerbitzuak · % 60,6

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 18,8), eta oinarrizko okupazioak % 11,2.[39] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,0 eta emakumeen % 63,0).

% 18,8
% 64,7
% 11,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 18,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 64,7Oinarrizko okupazioak · % 11,2Ez dago jasota · % 5,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Leaburu, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak32% 18,815% 15,517% 23,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak110% 64,764% 66,046% 63,0
Oinarrizko okupazioak19% 11,210% 10,39% 12,3
Ez dago jasota9% 5,38% 8,21% 1,4
Guztira170% 100,097% 100,073% 100,0

Okupatuen % 78,8 besteren konturako langileak dira, eta % 21,2 norberaren konturakoak.[40]

% 21,2
% 78,8
Norberaren kontura · % 21,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 78,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Leaburu, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura36% 21,225% 25,811% 15,1
Besteren kontura134% 78,872% 74,262% 84,9
Guztira170% 100,097% 100,073% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 65,6 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[41][oh 3]. Udalerriaren azalera 4 km² denez, NAE lurraldearen % 16,4 da[42]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 93,9 larre iraunkorrak (61,6 ha, 11 ustiategitan), % 4,3 arbolak (2,8 ha, 10 ustiategitan), % 1,6 lur goldagarria (1,1 ha, 7 ustiategitan) eta % 0,2 norberaren kontsumorako baratzeak (0,14 ha, 8 ustiategitan)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
16%
84%
NAE · 65,6 ha (% 16,4)Gainerako azalera · 334 ha (% 83,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
94%
Lur goldagarria · 1,1 ha (% 1,6)Larre iraunkorrak · 61,6 ha (% 93,9)Arbolak · 2,8 ha (% 4,3)Baratzeak · 0,14 ha (% 0,2)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 181 behi, 156 ardi, 2 ahuntz, 100 txerri, 9 zaldi, 26 hegazti eta 5 untxi eme zeuden[43][44].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 275 gidari zeuden erroldatuta: 164 gizon (% 59,6) eta 111 emakume (% 40,4)[45]. Biztanleen % 70,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 387 ibilgailuk osatzen zuten: 222 turismo, 55 furgoneta, 44 motozikleta, 32 kamioi eta 9 ziklomotor[45]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 568 turismokoa zen, probintziako (455) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,9 urtekoa zen; turismoen % 5,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,4k 25 urte baino gehiago[45]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 57,1 diesel zen eta % 41,9 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,6k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
37%
29%
30%
0 etiketa · 1 (% 0,3)ECO · 17 (% 4,5)C etiketa · 139 (% 37,1)B etiketa · 107 (% 28,5)Etiketarik gabe · 111 (% 29,6)
Turismoak, adinaren arabera
19%
27%
38%
10%
< 4 urte · 13 (% 5,9)4–8 urte · 42 (% 18,9)8–15 urte · 59 (% 26,6)15–25 urte · 85 (% 38,3)≥ 25 urte · 23 (% 10,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekainaren 29an herriko jaiak ospatzen ditzute, San Pedroak.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Leaburuar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ «Euletxarako Gotorlekua (Leaburu). IV. Kanpaina.» Aranzadiana 2021 (Donostia): 153-154. ISSN - 2292 1132 - 2292..
  4. ↑ «Historia» Leaburutxarama (kontsulta data: 2020-05-09).
  5. ↑ «TTXONTTXORPE PILOTALEKUA - Kirol instalazioen errolda - Censo de instalaciones deportivas · Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco» instalazioak.euskalkirola.com (kontsulta data: 2020-05-09).
  6. 1 2 «Udalaren zerbitzuak» Leaburutxarama (kontsulta data: 2020-05-09).
  7. ↑ «Leaburu - Udal Liburutegia» www.euskadi.eus 2017-11-30 (kontsulta data: 2020-05-09).
  8. 1 2 «Web Eustat. Leaburuko datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-05-09).
  9. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  10. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  11. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  12. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
  13. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  14. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  15. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
  16. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ «Albizu Irizar, Maria - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-27).
  19. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-27).
  20. ↑ «Leaburuko eskolara eguraldi txarra egiten zuenean bakarrik - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-27).
  21. ↑ «Leaburu - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-10).
  22. ↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-10).
  23. ↑ «Erdigunekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-10).
  24. ↑ «Tolosaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-10).
  25. 1 2 www.euskadi.eus (kontsulta data: 2020-05-09).
  26. ↑ «EH Bilduk irabazi du Leaburun - Leaburu-txarama» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-05-09).
  27. ↑ «Luixa Uzkudun: «Herritarrei emandako hitza betetzera joan gara» - Leaburu-txarama» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-05-09).
  28. ↑ «Joxe Ramon Eizagirre, Leaburu-Txaramako alkateari elkarrizketa - Leaburu-txarama» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-05-09).
  29. ↑ «Joxe Ramon Eizagirre, alkatetzara - Leaburu-txarama» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-05-09).
  30. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Gipuzkoa.tab.
  31. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  32. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Gipuzkoa.tab.
  33. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Gipuzkoa.tab.
  34. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  35. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  36. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  37. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  38. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  39. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  40. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  41. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  42. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1639387.
  43. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  44. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  45. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  46. ↑ «Leaburu» turismoa.euskadi.eus 2006-10-16 (kontsulta data: 2020-05-09).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Leaburu&oldid=11782988"(e)tik eskuratuta