Edukira joan

Zerain

Wikipedia, Entziklopedia askea
Zerain
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Zeraingo eliza.
Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaGipuzkoa
EskualdeaGoierri
Izen ofizialaZerain
AlkateaAmaia Junquera Landeta
Posta kodea20214
INE kodea20026
Herritarrazeraindar
Ezizenaxaguk
Kokapena
Koordenatuak43°00′45″N 2°16′24″W / 43.0125°N 2.2734°W / 43.0125; -2.2734
Mapa
Azalera10,37 km²
Altitudea329 m
Distantzia50 km Donostiara
Demografia
Biztanleria284 (2025:  4)
alt_left 149 (%52,3) (%47,7) 136 alt_right
Dentsitatea0,27 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak[1]% 92.16 + % 4.1 hartzaile (2021)
Etxeko erabilera[2]% 86.94 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera1615 (juliotar egutegia)
Webguneahttps://www.zerain.eus/

Zerain Gipuzkoako hegoaldean eta Goierri eskualdean dagoen udalerri euskalduna da. Herriak 290 biztanle zituen 2025. urtean.

Zerain nekazaritzari lotuta bizi izan den herria da. Naturan dauden lehengaiak, mea, egurra, ikatza etab. ere ustiatu izan dira bertan. Gaur egun, biztanleriari eusteko buru-belarri lanean ari da herri osoa. Biziraupeneko ekimen hau gaurkotutako auzolanean oinarritzen da. Azken urte hauetan, kontzientzia soziala indartzeko, bizi kalitatea hobetzeko eta etorkizun ekonomikoa bermatzeko lan handia egin dute herritarrek.

Etorkizuneko proiektua Zerain Paisaia Kulturala da. Bertan natur eta giza paisaia lantzen dira, kalitatezko baserriko produktuak sustatuz eta ondare zabala (meategia, kartzela, museoa, etab.) berreskuratuz eta ikusgai jarriz.

Kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zerain Euskal Herriaren bihotzean dago; Gipuzkoaren hegoaldean, Arabako eta Nafarroako mugetatik oso gertu. Aizkorri mendiaren itzalpean, Segura, Mutiloa, Zegama eta Legazpi ditu mugatzat eta hiriburuetatik gertu dago: Donostia (50 km), Gasteiz (70 km), Bilbao (85 km) eta Iruñea (75 km).

Aizkorri-Aratz natura parkearen barnean dagoen udalerria ere bada, Gatzaga, Eskoriatza, Aretxabaleta, Oñati, Legazpi eta Zegamarekin batera.

Azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Zeraingo paisaia Aizpea meategitik.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Legazpi, Mutiloa, Segura eta Zegama.

Mapa
Zerain eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019an 266 biztanle zituen. Horietatik %26,32k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %4,51 ziren.[7]

Biztanleriaren tamainaUrtea200250300350400450500550600189019201950198020102040ZerainBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 136 gizon, 149 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.67
3.68
 
90-94
 
1.34
1.47
 
85-89
 
2.01
1.47
 
80-84
 
4.70
9.56
 
75-79
 
5.37
6.62
 
70-74
 
7.38
6.62
 
65-69
 
8.05
4.41
 
60-64
 
8.72
7.35
 
55-59
 
6.04
11.03
 
50-54
 
4.70
8.09
 
45-49
 
7.38
5.15
 
40-44
 
5.37
5.15
 
35-39
 
1.34
5.15
 
30-34
 
5.37
5.15
 
25-29
 
6.71
2.21
 
20-24
 
4.03
5.15
 
15-19
 
5.37
5.88
 
10-14
 
8.05
2.21
 
5-9
 
6.04
3.68
 
0-4
 
1.34
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[8]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−4−202419751982198919962003201020172024ZerainHazkunde begetatiboa
Urtea197519761977197819791980198119821983198419851986198719881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 0−3−10001−1−1−2−23−2−12−1411−2−310−20−2−22−3−4−3−1−2−1233−11−20−10231−42−1−2−4
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[9] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea01234519962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 202211330252224434253323112301
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[10] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 47 udalerri berean jaioak ziren[11], probintziako batez bestekoaren (% 46,1) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 2,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,6 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gipuzkoako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 47Probintzia berean · % 43,2Erkidegoan · % 2,1Beste erkidegoa · % 2,1Estatutik kanpo · % 5,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 89,3 Gipuzkoan, % 1,4 Bizkaian, eta % 0,7 Araban jaio ziren[12].

Jaioterria, lurralde historikoka
Gipu
EAEt
Gipuzkoa · % 89,3Bizkaia · % 1,4Araba · % 0,7EAEtik kanpo · % 8,6
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 4,5k atzerriko nazionalitatea zuen[13]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Magreb (% 46,2), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 38,5), Mendebaldeko Europa (% 15,4) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Aljeria, Ameriketako Estatu Batuak, Frantzia dira.[14]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 37,5Europa · % 12,5Afrika · % 50
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
5
Aljeria
2
1
Ameriketako Estatu Batuak
1
0
Frantzia
1
0
Honduras
1
1
Italia
0
1
Mauritania
0
0
Mexiko
1
1
Nikaragua
0
0
Uruguai
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 160 etxebizitza zeuden: 118 (% 73,8) nagusiak eta 42 (% 26,2) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[15] Etxebizitza nagusien % 82,2 jabetzan zegoen eta % 14,4 alokairuan.[15] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 2 plazarekin (2 plaza etxebizitzako).[16]

160etxebizitza
118nagusi
1etxebizitza turistiko (2026) Gipuzkoako mapa

Etxebizitza multzoa Gipuzkoako mapa (2024)

118
42
Nagusiak (118)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (42)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Gipuzkoako mapa (2024)

97
17
Jabetzan (97)Alokairuan (17)Beste modu batean (4)

Guztira 118 etxegune zeuden, batez beste 2,4 egoiliarrekoak; horietatik 43 (% 36,4) pertsona bakarrekoak ziren.[15]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Gipuzkoako mapa (2024)

43
29
45
Egoiliar 1 (43)2 egoiliar (29)3-5 (45)6-9 (1)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 153,5 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 51,1 urtekoa.[15] Etxebizitzen % 57,5 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[15] Etxebizitzen % 7,5 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

92
24
44
Etxebizitza 1 (92)2 (24)3-10 (44)

Gela kopurua

20
75
31
31
1-3 gela (3)4 (20)5 (75)6 (31)7 edo gehiago (31)

Bainugela kopurua

84
75
Bainugela 1 (84)2 edo gehiago (75)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 8,5 berokuntza zentrala zuten, % 75,4 banakakoa eta % 12,7 noizean behingoa.[15] Horrez gain, % 5,1 hodien bidezko gasa zuten eta % 7,6 igogailua.

Berogailu mota

% 8,5
% 75,4
% 12,7
Zentrala (% 8,5)Banakakoa (% 75,4)Noizean behingoa (% 12,7)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 5,1
Ur bero zentrala% 96,6
Igogailua% 7,6

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 240 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 20,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,0.[17] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 41,8 zen 2021ean eta % 44,2 2024an; beraz, 2,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 16,7 izatetik % 15,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 42,0 ziren, eta gizonen artean % 46,3; 4,3 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,8 eta gizonen % 13,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

240biztanle 15 urte edo +, 2024
% 44,2goi-mailako ikasketak+2,3 puntu 2021etik mapa
% 15,0lehen hezkuntza edo gutxiago−1,7 puntu 2021etik mapa
% 15,0
% 20,8
% 20,0
% 44,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,0Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 20,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,0Goi-mailako ikasketak · % 44,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gipuzkoako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Zerain, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak106% 44,256% 46,350% 42,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa48% 20,026% 21,522% 18,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)50% 20,823% 19,027% 22,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago36% 15,016% 13,220% 16,8
Guztira240% 100,0121% 100,0119% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Zerain, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 41,8% 21,8% 19,7% 16,7239
2022% 43,0% 20,7% 20,3% 16,0237
2023% 43,4% 19,4% 20,7% 16,5242
2024% 44,2% 20,0% 20,8% 15,0240
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea, BEGaren %9,9. Bigarren sektorea %49,8. Hirugarren sektorea %39,7. Eraikuntza %0,6.[7]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 23.086 euro-koa zen[18], eta etxegune bakoitzeko 52.983 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (20.790 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 33.250 euro zen. Errenta gordina 27.761 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2024. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 29.382 eurokoa zen[19][oh 1]: gizonena 38.886 eurokoa eta emakumeena 23.259 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 40,2 txikiagoa. Gipuzkoa osoan, mediana 24.982 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 59.682 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 17.854 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 129.723 euro baino gehiago[20].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2024) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
15.601
P20
3.945
20.833
P25
7.678
24.335
P30
10.966
33.133
P40
14.437
38.886
P50
23.259
48.561
P60
28.374
55.158
P70
33.654
62.921
P75
35.363
68.297
P80
38.226
81.410
P90
46.907
89.578
P95
53.266
141.817
P99
66.243
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2024) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
23.441
P10
7.251
33.774
P20
13.907
37.325
P25
21.527
49.796
P30
25.381
61.409
P40
29.822
75.004
P50
33.795
86.290
P60
36.473
102.153
P70
46.907
109.179
P75
50.788
115.542
P80
59.682
150.688
P90
66.299
175.203
P95
88.222
214.458
P99
153.170
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 56,9 soldatak dira[21].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[22][oh 2]. Udalerrian indizea 27,2 da, probintziakoaren (27,6; Gipuzkoako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,8 da, probintziakoaren (2,3; Gipuzkoako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2024. urtean, udalerrian lehenengoek 16.905 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 142.558 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 11,9 zen[23] (Gipuzkoa osoan, % 11,3; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 12.334 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 53.320 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 23,1 zen[24] (Gipuzkoa osoan, % 22).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00050.00060.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea020.00040.00060.00080.000100.000120.000201320162019202220. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Zerain udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 120 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 50,6; gainerako % 49,4 inaktibo zeuden.[25] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,3 zen eta emakumezkoena % 44,9; langabezia-tasa, aldiz, % 9,0 eta % 1,9 zen, hurrenez hurren.[25]

Okupatuen kopurua 117 zen 2023ean, 2021eko 117etik gora.[26] Emakumeek okupatuen % 47,0 osatzen dute, eta gizonek % 53,0.

117okupatu, 2023+% 0,0 2021etik
% 47,0emakumeak okupatuen artean
% 50,6jarduera-tasa, 2024
% 5,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 47,7
% 49,4
Okupatuak · % 47,7Langabeak · % 3,0Inaktiboak · % 49,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Zerain, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak113% 47,761% 51,352% 44,1
Langabeak7% 3,06% 5,01% 0,8
Inaktiboak117% 49,452% 43,765% 55,1
Guztira237% 100,0119% 100,0118% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 53,0), industria (% 35,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,7) eta eraikuntza (% 4,3).[26]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gipuzkoako mapa
% 35,0
% 53,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 7,7Industria · % 35,0Eraikuntza · % 4,3Zerbitzuak · % 53,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 45,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 42,7), eta oinarrizko okupazioak % 5,1.[27] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 48,4 eta emakumeen % 41,8).

% 42,7
% 45,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 42,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 45,3Oinarrizko okupazioak · % 5,1Ez dago jasota · % 6,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Zerain, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak50% 42,728% 45,222% 40,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak53% 45,330% 48,423% 41,8
Oinarrizko okupazioak6% 5,12% 3,24% 7,3
Ez dago jasota8% 6,82% 3,26% 10,9
Guztira117% 100,062% 100,055% 100,0

Okupatuen % 72,6 besteren konturako langileak dira, eta % 27,4 norberaren konturakoak.[28]

% 27,4
% 72,6
Norberaren kontura · % 27,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Zerain, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura32% 27,420% 32,312% 21,8
Besteren kontura85% 72,642% 67,743% 78,2
Guztira117% 100,062% 100,055% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 253 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[29][oh 3]. Udalerriaren azalera 10,4 km² denez, NAE lurraldearen % 24,4 da[30]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 89,9 larre iraunkorrak (228 ha, 17 ustiategitan), % 7,8 arbolak (19,8 ha, 19 ustiategitan), % 2,2 lur goldagarria (5,5 ha, 8 ustiategitan) eta % 0,1 norberaren kontsumorako baratzeak (0,3 ha, 13 ustiategitan)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
24%
76%
NAE · 253 ha (% 24,4)Gainerako azalera · 784 ha (% 75,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
90%
Lur goldagarria · 5,5 ha (% 2,2)Larre iraunkorrak · 228 ha (% 89,9)Arbolak · 19,8 ha (% 7,8)Baratzeak · 0,3 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 126 behi, 985 ardi, 78 ahuntz, 98 zaldi eta 2 untxi eme zeuden[31].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 191 gidari zeuden erroldatuta: 103 gizon (% 53,9) eta 88 emakume (% 46,1)[32]. Biztanleen % 67 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 251 ibilgailuk osatzen zuten: 158 turismo, 29 furgoneta, 26 kamioi, 12 motozikleta eta 5 ziklomotor[32]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 554 turismokoa zen, probintziako (455) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13 urtekoa zen; turismoen % 5,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 7k 25 urte baino gehiago[32]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,9 diesel zen eta % 31,3 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 31,7k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
30%
34%
32%
0 etiketa · 3 (% 1,2)ECO · 8 (% 3,3)C etiketa · 74 (% 30,1)B etiketa · 83 (% 33,7)Etiketarik gabe · 78 (% 31,7)
Turismoak, adinaren arabera
20%
26%
41%
< 4 urte · 9 (% 5,7)4–8 urte · 32 (% 20,3)8–15 urte · 41 (% 25,9)15–25 urte · 65 (% 41,1)≥ 25 urte · 11 (% 7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 105 boto. Zeraingo herri kandidaturak: 89 boto.[33] Amaia Junquera (EH Bildu) izendatu zuten alkate.[34][35][36]

Alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Zeraingo azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[37]
Antonio Garcia Aguirre[37] 1979 1983 Independenteak
1983 1987 Independenteak
1987 1991 Independenteak
1991 1995 Independenteak
1995 1999 Zerain Herri Kandidatura
1999 2003 Zerain Herri Kandidatura
2003 2007 Zerain Herri Kandidatura
Jose Manuel Oria 2007 2011 Zerain Herri Kandidatura
2011 2013 a Zerain Herri Kandidatura
2013 2014 b Independenteak
2014 2015 Independenteak
Miren Arantzazu Ruiz de Larrinaga Olaizola[37] 2015 2019 Euskal Herria Bildu
Amaia Junquera Landeta[34][35][36] 2019 Jardunean Euskal Herria Bildu

a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Ospakizunak eta jaiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • San Blas eguna.
  • Santa Ageda bezpera.
  • San Juan bezpera.
  • Bolatea.
  • Andra Mari eta San Roke egunak.
  • Kultur astea.
  • Azoka ekologikoa.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Brinkola-Zegamako Estazio Megalitikoa
  • 1711ko kartzela: Euskal Herriko XVIII. mendeko kartzela bakarra. Kartzelaren berezitasun nagusia, lau paretak haritz-oholez estaliak dituela. Gaur egun, kartzela Ostatu tabernaren barruan dago.[38]
  • Aizpeko burdin meategia: Burdinaren Mendia izenez ezagutzen den Aizpeako meategiak Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailaren Monumentu Multzo izendapena du eta Aizkorri Aratza Parke naturalaren barruan dago. Burdinaren Mendiak meagintzaren aztarna interesgarri ugari gordetzen ditu: lurrazpiko galeriak, lokomotoraren errailak... Historia hori guztia eta burdingintzaren prozesua ezin hobeki azaltzen dute Aizpittako Adieraztegiko aretoek, ikus-entzunezko eta erakusgela modernoen bitartez.[39]
  • Andre Mariaren Jasokundearen eliza: Herriguneko eraikin nagusia da Andra Mari Eliza, XV. mendearen lehen zatian eraikia. Zer ikusi asko eskaintzen du, baina aipatzekoa da harribitxiz apaindutako kobrezko gurutze erromaniko ederra: XII. mendekoa da, Gipuzkoako bakarra, Zegamako elizan dagoenaz gain.[40]
  • Diaporama: 1996. urtean museoaren osagarri moduan sortua, gaur egun nortasun propioa izatera heldu da. Musikaz lagunduriko diapositiba-emanaldi honetan, zeraindarrek beren iragan, orain eta etorkizunean zer izan nahi duten erakusten dute. 14 minutuko emanaldi honetan, herriari egindako 500 diapositiba ikusten dira euskaraz, gaztelaniaz, frantsesez, ingelesez nahiz katalanez.
  • Francisco de Goyaren estatua: Francisco Goya margolari famatuaren omenez, arbasoak zeraindarrak baitzituen.
  • Herri museoa: Museo txiki honek Goierriko herri honen bizimodu eta ohituren bilakaera azaltzea du helburu. Zenbait ataletan herriaren prozesu historikoa adierazten duten tresna, altzari, lanabes, dokumentu, etab. biltzen dira, garai bateko nekazaritza eta artzaintzatik hasi eta, meagintza garaitik igarota, gaur egunera arte.[41]
  • Jauregia etxea: Zeraingo Jauntxoen bizileku izan zena. Jauregiaren zatirik deigarriena dorretxearen parte izan ziren hiru horma dira, harri landuz eginak. Gotiko erako arku ederra ere badago, arku honen gainean herriko armarririk zaharrena dago, eta alboan, zer adierazten duen inork ez dakien irudi bat: "Eguzki goibela, ilargi laurdenaz besarkatua eta zortzi puntako lau izarrez inguratua".[42]
  • Larraondoko zerrategia: 1890. urtearen inguruan eraiki zen. Zeraingo mendietan jaiotzen den Lasurtegi errekatxoko urez baliatzen da eta gaur egun ere eraiki zeneko ezaugarri eta berezitasunak gordetzen ditu.[43]
  • Liztormendi bolatokia: Euskal Herrian tradizio handia duen jokoa da bola-jokoa eta Zerainen ere oso zabalduta dago. Garai batean, bederatzi bolatoki zeuden herrian sakabanatuta, baina garrantzitsuena Herriko Plazakoa da.[44]
  • Benefiziaune etxea, XVIII. mendeko etxea.
  • San Blas baseliza: XVII. mendekoa.[45]
Panoramika sarrera
Panoramika sarrera
Jauregi jauregia

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Zeraingo Milagros Telleria[46] eta Gregori Telleriaren[47] testigantza, eskolan izan zituzten maistra euskaldunen ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[48][49] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

2016an herritarren %93 euskalduna zen.[7]

Zeraingo euskara[47] gipuzkeraren aldaera bat da, sartaldeko hizkeren[48] artean dagoen Goierriko euskara[49], hain zuzen. Urolaldeko hizkerarekin batera Sartaldeko azpieuskalkia osatzen du Goierrikoak, baina Urolaldekoan sakonagoa da mendebaleko euskararen eragina. Nortasun beteko hizkera da Goierrikoa, batasun handikoa, nahiz eta gorabeherak badiren mendebaletik ekialdera, hau da, Segura, Zegama eta Legazpitik Zaldibia edo Legorretara. Ataungoa ere berezia da, ziurrenik, bakarti samar eta Nafarroako mugan dagoelako. Abaltzisketak eta Ikaztegietak Tolosaldearekin lotura egiten dute, eta Urretxuk eta Zumarragak, berriz, Goierri eta Urolaldearen artekoa.

Zeraindar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Partzuergoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zerain Gipuzkoako Partzuergo Txikiko eta Gipuzkoa eta Arabako Partzuergo Orokorreko kide da berauen sorreratik.

Galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ Zeraingo Udala | Eskola. (kontsulta data: 2020-07-20).
  4. ↑ Zeraingo Udala | Pilotalekua. (kontsulta data: 2020-07-20).
  5. ↑ Zeraingo Udala | Liburutegia. (kontsulta data: 2020-07-20).
  6. ↑ Zeraingo Udala | Maixune Gaztetxokoa. (kontsulta data: 2020-07-20).
  7. 1 2 3 «Web Eustat. Zerainko datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-07-20).
  8. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  9. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  10. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  11. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
  12. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  13. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  14. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
  15. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Gipuzkoa.tab.
  19. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  20. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Gipuzkoa.tab.
  21. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Gipuzkoa.tab.
  22. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  23. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  24. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  25. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  27. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  28. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  29. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  30. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q974930.
  31. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  32. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  33. ↑ www.euskadi.eus (kontsulta data: 2020-07-20).
  34. 1 2 «Hamabi alkate berrik kargua hartu dute Goierrin» Goierriko Hitza 2019-06-15 (kontsulta data: 2020-07-20).
  35. 1 2 «Makilak aldatu dira eskuz» Goierriko Hitza 2019-06-17 (kontsulta data: 2020-07-20).
  36. 1 2 ««Orain zeraindarren babes handiagoarekin ari gara lanean»» Goierriko Hitza 2019-11-29 (kontsulta data: 2020-07-20).
  37. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2021-05-06).
  38. ↑ Zeraingo Udala | 1711ko Kartzela. (kontsulta data: 2020-07-20).
  39. ↑ Zeraingo Udala | Burdinaren mendia. (kontsulta data: 2020-07-20).
  40. ↑ Zeraingo Udala | Andra Mari Eliza. (kontsulta data: 2020-07-20).
  41. ↑ Zeraingo Udala | Museo etnografikoa. (kontsulta data: 2020-07-20).
  42. ↑ Zeraingo Udala | Jauregia. (kontsulta data: 2020-07-20).
  43. ↑ Zeraingo Udala | Larraondoko zerrategia. (kontsulta data: 2020-07-20).
  44. ↑ Zeraingo Udala | Bolatokia. (kontsulta data: 2020-07-20).
  45. ↑ Zeraingo Udala | San Blas ermita. (kontsulta data: 2020-07-20).
  46. ↑ «Telleria Azurmendi, Milagros - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-19).
  47. 1 2 «Zerain - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-19).
  48. 1 2 «Sartaldekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-19).
  49. 1 2 «Goierrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-19).
  50. ↑ https://web.archive.org/web/20110326042808/http://www.euskalnet.net/laviana/gen_bascas/goya.htm De Zerain a Aragón. Ascendientes del pintor Francisco Goya Lucientes.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Zerain&oldid=11783006"(e)tik eskuratuta