Tulebras

Tulebras
Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Nafarroa Garaia
Merindadea	Tutera
Eskualdea	Nafarroako Erribera
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Nafarroa
Izen ofiziala	Tulebras
Alkatea	Rafael Ayensa Pascual (AIT, indep.)
Posta kodea	31xxx
INE kodea	31233
Herritarra	tulebrastar
Geografia
Koordenatuak	41°58′36″N 1°40′35″W
Azalera	3,82 km²
Distantzia	105 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria	159 (2025:  4)
86 (%53,8)   (%46,3) 74
Dentsitatea	0,42 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak	% 8.8 + % 13.6 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera	%
Datu gehigarriak
Webgunea	http://www.tulebras.es/

Tulebras ([tuleβras]) Nafarroako udalerria da. Tuterako merindadeko herri honek 160 biztanle zituen 2025. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 105 kilometrora dago.

Geografia

Inguru naturala eta kokapena

Nafarroa hegoaldean dago, Tuterako merindadearen hegoaldeko muturrean. Herrira heltzeko N-121-C errepidea hartu behar da, Cascante-Monteagudoko noranzkoan.

Tulebrasek Cascanterekin egiten du muga iparraldean eta mendebaldean, Barillasekin ekialde eta hegoaldean, eta Monteagudorekin hegoaldean.

Klima eta landaredia

Tulebrasko klima, mediterraneo idorra da, prezipitazioak urriak dira (350-400mm inguru urtean) eta 60 egun baino gutxiagotan jausten dira. Udak lehorrak izaten dira, eta tenperaturak nahiko aldakorrak izaten dira, aldaketa termikoa handia da (urteroko batez besteko tenperatura 14 gradukoa da). Iparraldeko zierzo haizeak maiz jotzen du urtaro gehienetan. Dena den, uda garaian hegoaldeko haize beroa nagusitzen da.

Jatorrizko landaredia guztiz desagertu da gizakiaren eragina dela eta eta gaur egun, laborantza lurrak eta sastrakak aurki daitezke herriaren inguruan. Tarazonako "bide berdea"k udalerriaren mugak zeharkatzen ditu, antzinako trenbidearen lekua hartuz.

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cascante, Barillas eta Monteagudo.

Historia

Herria Karidadeko Andre Mariaren monasterioaren ondoan jaio zen, monasterioko zentsu-hartzaile eta morroien eskutik. XVIII. mende arte, Tulebras herrixka xumea baino ez zen izan, XIX. mendean jaunen eskubideak bertan behera geratu zirenean, udalerri independente bihurtu zen. Mojak 1157an heldu ziren toki honetara Tuteratik, monasterio berria eraikitzeko toki lasai baten bila. Dena den, Tulebras ezarri zen gunean, erromatar eta musulmanen garaietako aztarnak aurkitu dira. Herriaren izena agertzen den lehen dokumentu idatzia 1157koa da, bertan "Tolebras" izeneko gunea aipatzen da. Historialarien ustez, izen hau, monasterioaren aurretiko herrixka musulmana izendatzen du. Herrixka musulman hau, Cascantum herri erromatarren inguruan sortu ziren herrixka erromatarraren ondorengoa izan zen.

XIV. mendean, herriak Gaztelaren aurkako gerren kaltean jasan zituen, eta 1378an herria erabat deuseztu zuten. Tulebras utzik geratu zen, eta moja ez beste biztanle guztiek, ihes egin zuten. Ondoren, herria birpopulatu behar izan zuten, eta mojek tulebrastarren bizimodua errazteko, inguruko lurren gaineko emakidak egin zituzten, herritarren emigrazioa geldiarazten saiatzeko.

XIX. mendearen erdialdean, Tulebrasko umeek Cascanteko eskolara joaten ziren, eta gutunak Tuteratik jasotzen ziren. Herriak gaur egun erabilitako armarria 1841ean ezarri zen, aurretik monasterioaren armarri bera erabili zutelarik. Azpiegiturak hobetuz joan ziren XX. mendeak aurrera egin ahala eta horrela Barillastik zehar zihoan Aragoiko errepidea eraiki zen. Horrez gain, Tarazonatik etorritako elektrizitate-hariak jarri ziren.

XX. mendearen hasieran, herriak irina ekoizten zuen errota, hainbat upategi, okindegia, taberna eta eskola zeuzkan. Monasterioaren lurrek hainbat jabe izan zituzten, gehienak, inguruetako nobleziako familiak. Azkenik, 1956an Nafarroako Foru Aldundiak lurrak erosi eta herriko familien artean saldu zituen.

Ekonomia

Tulebrasko jarduera ekonomiko nagusia nekazaria da, nahiz eta XX. mendean zehar bere garrantzia gutxituz joan den. 1990eko hamarkadan esaterako, herritarren bi heren nekazaritzan lan egiten zuen arren, lehen sektorea euren lanbide nagusia denen kopurua txikiagoa da, biztanleriaren %40. Askorentzat, nekazaritza, aisialdirako iharduera baino ez da gaur egun.

Laborantza lur gehienak ureztatuak dira, eta bertan olibondo eta mahastiak landaturik daude. Olibondoen azalera gutxituz joan da eta 1891an 134 hektarea hartzen bazituzten, 1982an kopuru hori 89 hektareara murriztu zen. Mahastiak 1891eko 42 hektareatatik 1979ko 33 hektareara igaro dira. Bestelako landaketen artean, alpapa, fruitu arbolak eta patata daude. Abeltzaintza oso murriztua da, zaldi eta astoak erabiltzen dira batez ere. Lur komunak beti izan dira oso eskasak, 17 hektarea larre lur baino ez.

Bigarren eta hirugarren sektoreak handitu diren arren, bigarren mailako jarduera izaten jarraitzen dute, batez ere, ura banaketa, dendaren bat eta udal bulegoetara mugatuz. Gaur egun, tulebrastar askok, Tutera inguruko industrialdetan egiten dute lan.

Diru-sarrerak

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.975 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 40.078 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.701 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.623 euro zen. Errenta gordina 19.017 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 56,7. Gainerako iturriak: pentsioak (% 23,9), beste diru-sarrerak (% 9,3), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 8,6).

57%

24%

9%

9%

Soldata · % 56,7Pentsioak · % 23,9Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 8,6Beste sarrerak · % 9,3

Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 34,4 da, probintziakoaren (30,4; Nafarroako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,3 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Tulebras udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 70 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,5; gainerako % 48,5 inaktibo zeuden. Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,3 zen eta emakumezkoena % 47,2; langabezia-tasa, aldiz, % 19,4 eta % 8,8 zen, hurrenez hurren.

Okupatuen kopurua 58 zen 2023ean, 2021eko 48etik gora. Emakumeek okupatuen % 50,0 osatzen dute, eta gizonek % 50,0.

58okupatu, 2023+% 20,8 2021etik

% 50,0emakumeak okupatuen artean

% 51,5jarduera-tasa, 2024

% 14,3langabezia-tasa, 2024

16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)

% 44,1

% 48,5

Okupatuak · % 44,1Langabeak · % 7,4Inaktiboak · % 48,5

16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Tulebras, 2024

Egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Okupatuak	60	% 44,1	29	% 45,3	31	% 43,1
Langabeak	10	% 7,4	7	% 10,9	3	% 4,2
Inaktiboak	66	% 48,5	28	% 43,8	38	% 52,8
Guztira	136	% 100,0	64	% 100,0	72	% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 58,6), industria (% 22,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 12,1) eta eraikuntza (% 6,9).

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroako mapa

% 12,1

% 22,4

% 58,6

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 12,1Industria · % 22,4Eraikuntza · % 6,9Zerbitzuak · % 58,6

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 22,4), eta oinarrizko okupazioak % 19,0. Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 58,6), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 34,5).

% 22,4

% 46,6

% 19,0

% 12,1

Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 22,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,6Oinarrizko okupazioak · % 19,0Ez dago jasota · % 12,1

Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Tulebras, 2023

Okupazioa	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak	13	% 22,4	3	% 10,3	10	% 34,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak	27	% 46,6	17	% 58,6	10	% 34,5
Oinarrizko okupazioak	11	% 19,0	7	% 24,1	4	% 13,8
Ez dago jasota	7	% 12,1	2	% 6,9	5	% 17,2
Guztira	58	% 100,0	29	% 100,0	29	% 100,0

Okupatuen % 74,1 besteren konturako langileak dira, eta % 25,9 norberaren konturakoak.

% 25,9

% 74,1

Norberaren kontura · % 25,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 74,1

Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Tulebras, 2023

Lan-egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Norberaren kontura	15	% 25,9	5	% 17,2	10	% 34,5
Besteren kontura	43	% 74,1	24	% 82,8	19	% 65,5
Guztira	58	% 100,0	29	% 100,0	29	% 100,0

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 47,1 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 3,8 km² denez, NAE lurraldearen % 12,3 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 75,2 arbolak (35,4 ha, 21 ustiategitan), % 24,1 lur goldagarria (11,4 ha, 8 ustiategitan), % 0,6 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,29 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,04 ha, 2 ustiategitan).

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)

NAE udalerriaren azaleran

12%

88%

NAE · 47,1 ha (% 12,3)Gainerako azalera · 335 ha (% 87,7)

NAE, lur-erabileraren arabera

24%

75%

Lur goldagarria · 11,4 ha (% 24,1)Arbolak · 35,4 ha (% 75,2)Baratzeak · 0,04 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,29 ha (% 0,6)

Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 84 gidari zeuden erroldatuta: 47 gizon (% 56) eta 37 emakume (% 44). Biztanleen % 52,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 162 ibilgailuk osatzen zuten: 83 turismo, 13 furgoneta, 12 motozikleta, 8 ziklomotor eta 4 kamioi. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 519 turismokoa zen, probintziako (512) eta Espainiako (525) batez bestekoen parean.

Turismoen batez besteko adina 14,1 urtekoa zen; turismoen % 9,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,4 diesel zen eta % 32,6 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,1k ez zuen etiketarik.

Ibilgailu-parkea (2025)

Ingurumen-etiketa

36%

30%

29%

ECO · 6 (% 4,3)C etiketa · 51 (% 36,2)B etiketa · 43 (% 30,5)Etiketarik gabe · 41 (% 29,1)

Turismoak, adinaren arabera

10%

11%

19%

48%

12%

< 4 urte · 8 (% 9,6)4–8 urte · 9 (% 10,8)8–15 urte · 16 (% 19,3)15–25 urte · 40 (% 48,2)≥ 25 urte · 10 (% 12)

Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Demografia

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 74 gizon, 86 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   100+   0.00 0.00   95-99   2.33 0.00   90-94   2.33 0.00   85-89   4.65 2.70   80-84   2.33 2.70   75-79   5.81 2.70   70-74   5.81 13.51   65-69   10.47 8.11   60-64   10.47 6.76   55-59   10.47 5.41   50-54   2.33 12.16   45-49   4.65 6.76   40-44   5.81 8.11   35-39   6.98 6.76   30-34   2.33 5.41   25-29   3.49 8.11   20-24   3.49 0.00   15-19   3.49 5.41   10-14   2.33 1.35   5-9   9.30 4.05   0-4   1.16
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística

Hazkunde begetatiboa

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Batez besteko adina

Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 14,4 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 37,3) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 27,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 28,1 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroako mapa

Udal

Prob

Best

Esta

Udalerri berean · % 14,4Probintzia berean · % 30Beste erkidegoa · % 27,5Estatutik kanpo · % 28,1

Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 45 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 33,3). Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Errumania, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka

Amer

Euro

Afri

Amerika · % 33,3Europa · % 33,3Afrika · % 33,3

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera

◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►

11

Maroko

4

3

Errumania

7

4

Ekuador

3

3

Bolivia

2

1

Polonia

1

2

Portugal

0

1

Argentina

0

0

Honduras

1

1

Lituania

0

0

Mexiko

1

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 135 etxebizitza zeuden: 51 (% 37,8) nagusiak eta 84 (% 62,2) ez-nagusiak.

135etxebizitza

51etxegune

Etxebizitza multzoa Nafarroako mapa

51

84

Etxebizitza nagusia (51)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (84)

Guztira 51 etxegune zeuden, eta horietatik 16 (% 31,4) pertsona bakarrekoak ziren.

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 116

2 pertsona19

3 pertsona7

4 pertsona6

5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 136 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 42,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,6. Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 23,9 zen 2021ean eta % 23,5 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 24,8 izatetik % 17,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 31,9 ziren, eta gizonen artean % 14,1; 17,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,2 eta gizonen % 12,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

136biztanle 15 urte edo +, 2024

% 23,5goi-mailako ikasketak−0,4 puntu 2021etik mapa

% 17,6lehen hezkuntza edo gutxiago−7,1 puntu 2021etik mapa

% 17,6

% 42,6

% 16,2

% 23,5

Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 42,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,2Goi-mailako ikasketak · % 23,5

Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroako mapa

Sexuaren araberako banaketa

15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Tulebras, 2024

Ikasketa-maila	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Goi-mailako ikasketak	32	% 23,5	9	% 14,1	23	% 31,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa	22	% 16,2	13	% 20,3	9	% 12,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)	58	% 42,6	34	% 53,1	24	% 33,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago	24	% 17,6	8	% 12,5	16	% 22,2
Guztira	136	% 100,0	64	% 100,0	72	% 100,0

Urtez urteko bilakaera

Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Tulebras, 2021–2024

Urtea	Goi-mailakoak	Batx. / erdi LH	DBH	Lehen H. edo gutx.	15 urte edo +
2021	% 23,9	% 14,5	% 36,8	% 24,8	117
2022	% 24,6	% 16,9	% 39,2	% 19,2	130
2023	% 25,2	% 16,8	% 38,9	% 19,1	131
2024	% 23,5	% 16,2	% 42,6	% 17,6	136

500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamaika etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %8,80a (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika

Udal hauteskundeak

Tulebrasko alkatea Agrupación Independiente de Tulebras (AIT) herri ekimeneko Rafael Aiensa Pascual da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Urte horretan Udaleko bost zinegotziak AIT taldekoak izan ziren. Ez zen baliogabeko botorik izan eta zurizko 4 boto izan ziren (botoen %4,21a). Abstentzioa %12,84koa izan zen.

Tulebrasko Udala (2007)

Alderdia	Botoak	Aukeratua?
Rafael Aiensa Pascual (AIT)	63	Bai
Angel Maria Perez Martinez (AIT)	47	Bai
Teresa Torres Fernandez (AIT)	46	Bai
Elena Planas Callao (AIT)	42	Bai
Maria Luisa Torres Pascual (AIT)	37	Bai

2011ko udal hauteskundeetan ere AIT izan zen aurkeztutako bakarra eta Ayensak alkatetza gorde izan zuen.

Udaletxea

Udaletxea, komentuari atxikita dago eta XX. mendeko eraikuntza modernoa da, inolako berezitasunik ez duena. Komentuaren estilo klasikoari kontrajartzen zaio. Udala alkatea eta lau zinegotzik osatzen dute.

Tulebrasko udaleko idazkaria, Monteagudo eta Barillasko idazkari ere bada.

• HELBIDEA: Tuterako errepidea, 1

Alkateak

2007-2011	Rafael Ayensa Pascual	AIT
2011-2015	Rafael Ayensa Pascual	AIT

Azpiegitura eta garraioak

Conda autobus konpainiaren Tarazona eta Iruñea bitarteko autobus lineak geltokia dauka Tulebrasen, eta noranzko bakoitzean ibilaldi bakarra egiten du eguneko. Iruñean autobusa aldatuz Irunera arte joatea dago. Autobusak honako ibilbidea egiten du:

• Tarazona - Monteagudo - Tulebras - Cascante - Murchante - Tutera - Arketas - Valtierra - Caparroso - Erriberri - Tafalla - Puiu - Barasoain - Tebas-Muru Artederreta - Noain - Iruñea

Kultura

Euskara

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Tulebras eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, ez dago euskara dakien herritarrik Tulebrasen.

Jaiak eta ospakizunak

Herriko jaiak abuztuaren 19tik abuztuaren 22ra ospatzen dira San Bernardoren omenez. Herriko patroiak San Bernardo eta Camako Ama birijina dira. Jaietan, herriko biztanleria asko hazten da eta ekitaldi kultural eta gastronomikoak antolatzen dira. Erriberako herri askotako jaietan gertatu bezala, jaietako ekitaldirik jendetsuena "entzierro txikiak" izaten dira.

Urtarrilaren 17an, San Antonen omenezko jaia ospatzen da. Herritarrek herriaren mendebaldeko muturrean dagoen San Antonen irudiraino joaten dira prozesioan. Gaua heltzea, herritarrak suaren inguruan biltzen dira, patata egosiak, txistorra eta olioaz bustitako txigorkiak.

Elkarteak

Tulebras "Queiles haraneko zerbitzu sozialen mankomunitateko" kidea da. Zaborra biltzeaz "Erriberako hondakin solidoen kudeaketarako mankomunitatea" arduratzen da eta ur-horniduraz "Moncayoko uren mankomunitatea".

Ondasun nabarmenak

Tulebrasko monasterioaren barnealdea

Tulebrasko monasterioa

Jatorriz Tuteran eraiki zen, 1149. urtearen inguruan, Dueñasko Andre Mariari eskainia, zistertar ordenaren emakumezkoen lehen egoitza. 1157an Antso Jakituna erregearen erabaki baten ondorioz, Tulebrasera aldatu ziren mojak. Monasterioa Queiles ibaiaren ertzean berreraiki zuten XII. mendearen amaieran, nabe bakarreko eraikina eta abside erdizirkularrekoa.

Eraikinaren kanpoaldean harlanduzko hormak eta estilo erromanikoko portada txikia ebanjelioaren ondoan. Kanpoaldean estilo gotikoan eraikitako Karitateko Ama Birjinaren XIV. mendeko irudi bat nabarmentzen da. XVI. mendeko klaustroa, eta abade jauregia barrokoa, XVIII. mendean eraikia eta adreiluzko fatxadaduna. Jauregiaren sarreran, alabastrozko armarri bat ageri da.

Monasterioaren barruan bada museo bat, eta aipatzekoa da Jeronimo Cosidak eginiko erretaula nagusi pizkundetarra.

Ikus, gainera

• Nafarroako udalerrien zerrenda

Kanpo estekak

• (Gaztelaniaz) Tulebrasko udalaren webgunea.
• (Gaztelaniaz) Tulebrasi buruzko informazioa Nafarroako Gobernuaren webgunean.
• Barillaserako errepidea Google Street View-n.
• (Gaztelaniaz) Tulebrasko monasterioaren webgunea.

• Datuak: Q631828
• Multimedia: Tulebras / Q631828
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Tulebras