Ukar

Ukar
Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Herriko sarbidea Añorbetik
Bandera Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Nafarroa Garaia
Merindadea	Iruñea
Eskualdea	Izarbeibar-Novenera
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Nafarroa
Barrutia	Iruñea
Izen ofiziala	Úcar
Alkatea (2011-2023)	Carlos Lekunberri Erro (San Miguel)
Posta kodea	31154
INE kodea	31234
Herritarra	ukartar
Geografia
Koordenatuak	42°41′28″N 1°42′14″W
Azalera	12 km²
Garaiera	432-752 metro
Distantzia	22,4 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria	194 (2025:  4)
80 (%41,2)   (%58,8) 114
Dentsitatea	16,17 bizt/km²
Euskara
Eremua	eremu ez-euskalduna
Euskaldunak	% 8.8 + % 13.6 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera	%
Datu gehigarriak
Sorrera	1846 (independentzia)
Webgunea	www.ucar.es

Ukar Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Iruñeko merindadean eta Izarbeibar-Novenera eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 22,4 kilometrora. Altuera 432 eta 752 metro artekoa da, eta 11,86 km²-ko azalera hartzen du. 194 biztanle zituen 2025. urtean.

Erreniegako hegoaldeko magalean, Izarbeibarreko goialdean, Nafarroako Erdialdeko iparraldeko herri tipiko txiki bat da. Bertara iristeko, tokiko errepide bakarra dago, Ukarreko benta eta NA-601 eskualde-errepidea lotzen dituena, Gares eta Arrizabalaga artean. Udalerri horretan, gainera, hiru herri hustu daude: Ae, Elordi eta Ornoain.

Bertako biztanleak ukartarrak dira.

Izena

Ukar toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

• gaztelaniaz: Úcar

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

• Ukar (1124)
• Vcar (1188)
• Ugar (1209)
• Ugarr (1212)
• Ucarr (1330)
• Ucar (1366)
• Ucar (1534)
• Ucar (1802)
• Ukar (1974)

Etimologia

Ukar, Mikel Belaskoren arabera, jatorri ezezaguneko toponimo bat da. Bere aldetik, Arutro Kanpionek herriaren izena "ugarri" hitzarekin erlazionatu zuen, autore honen arabera "oztopo" edo "arrezife" esan nahi duena.

Ezaugarriak

Armarria

Ukarreko armarriak honako blasoi hau du:

«

Hondo hori batez eta aurrean bi bihotz gorriak daude goialdean eta behealdean hondo urdin batez eta aurrean urrezko izar dago. Bi aldeen artean zerrenda gorri bat dago. Armarri osoa, 8 gurutze hori dituen zerrenda gorri batez inguratuta dago.

»

Bandera

Ukarreko banderak Ukarreko armarria dauka hondo zuri baten gainean.

Geografia

Ukar Izarbeibar-Novenera eskualdean dago, Izarbeibar ibarrean.

Inguru naturala eta kokapena

Herria, Nafarroa mendebaldean kokatzen da, Obanos eta Arrizabalaga elkartzen dituen NA-601 errepidetik abiatuta dagoen errepide lokal batetik kilometro bat egin ostean.

Klima eta landaredia

Udalerriko klima mediterraneo-kontinental motakoa da, altueraren arabera, aldatu egiten dena. Urteko batez besteko tenperaturak 10 eta 13 gradu artekoak eta prezipitazioak 700 eta 900mm bitartekoak dira. Urtarorik euritsuenak udaberria eta udazkena izaten dira eta urte osoan zehar 90 egun euritsu izaten dira.

Ukarreko antzinako landaredia bi motako zuhaitzek osatzen zuten, batetik, mediterranear motakoa (zumela), eta bestetik azpimediterranear motakoa (hosto txikiko haritza). Basoek 87 hektarea hartzen dituzte gaur egun, eta herrian dauden pinuak, bertakoak dira, ez dira Austria edo Japoniatik ekarriak Nafarroako beste herri gehienetan bezala.

Estazio meteorologikoa

Ukarren ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Gares pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 347 metrora, Nafarroako Gobernuak 1985ean jarritako estazio meteorologikoa dago.

Datu klimatikoak (Gares, 1981-2020)
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C)	18.5	24.0	26.5	29.0	36.5	40.0	41.5	43.0	38.0	32.0	27.0	21.0	43
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)	9.7	11.6	15.4	17.0	21.8	26.6	29.6	29.6	25.3	19.6	13.3	9.9	19.1
Batez besteko tenperatura (ºC)	5.4	6.4	9.6	11.5	15.6	19.8	22.5	22.6	19.1	14.4	9.0	5.9	13.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)	1.1	1.3	3.8	5.9	9.3	13.0	15.5	15.6	12.8	9.1	4.6	1.8	7.8
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C)	-7.0	-10.0	-8.5	-3.0	-0.5	2.0	7.0	5.0	3.0	-0.5	-6.5	-10.0	-10
Batez besteko prezipitazioa (mm)	44.2	38.7	51.6	59.5	53.1	45.6	27.0	26.3	38.6	60.3	55.4	57.2	547.5
Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm)	39.0	29.0	33.6	62.0	42.2	38.5	33.0	85.0	61.5	46.0	59.0	39.0	85.0
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm)	11.6	10.3	8.8	11.2	11.1	7.2	5.4	4.9	7.8	10.5	11.5	12.8	113.0
Elur egunak (≥ 1 mm)	1.3	1.4	0.9	0.2	0.0	0.0	0.0	0.0	0.0	0.0	0.2	1.2	5.1
Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua

---

---

Historia

Erdi Aroko jaurerria, XI. mendetik aurrera San Juan de la Peña monasterioa izan zen Ukarren jabe eta onuradun nagusia. 1370an, Errodrigo Uritz jaunaren exekuzioaren ondoren, jabetza Nafarroako koroak bereganatu zuen berriro ere. Karlos III.a Nafarroakoa erregeak bere anaiordearen omenezko Muruzabalgo bizkonderriari batu zion Ukar, 1407an. XVIII. mendearen amaieran, jaurerriaren jabea Granada Ega dukea zen, herritarren eta inguruko lurretan bizi zirenen petxen onuraduna. Dena den, herria ibarreko diputatuak eta herritarren artean aukeratutako erregidoreek zuzentzen zuten.

1835 eta 1845 urteetako udal eraberritzearen ondorioz, Ukar udalerri independente bihurtu zen eta 1846an behin betiko banatu zen Izarbeibarretik. XIX. mendearen amaieran herriak eskola bakarra zeukan, eta bertan lan egiten zuen irakasleak 500 erreal jasotzen zituen soldata moduan. Herritik kanpo bide bakarra zegoen, Iruñera Biurrun zeharkatuta zeramana.

Demografia

194 biztanle zituen 2025. urtean Ukarrek.

1842	1857	1860	1877	1887	1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2011	2021
403	373	425	459	402	393	383	332	297	273	261	245	208	137	121	115	126	178	185

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 114 gizon, 80 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   100+   0.00 0.00   95-99   1.25 1.75   90-94   2.50 2.63   85-89   2.50 4.39   80-84   2.50 3.51   75-79   8.75 4.39   70-74   2.50 8.77   65-69   8.75 7.89   60-64   3.75 3.51   55-59   3.75 14.04   50-54   11.25 12.28   45-49   13.75 7.89   40-44   5.00 7.02   35-39   5.00 5.26   30-34   2.50 1.75   25-29   3.75 3.51   20-24   5.00 4.39   15-19   3.75 6.14   10-14   10.00 0.00   5-9   3.75 0.88   0-4   0.00
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística

Hazkunde begetatiboa

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Batez besteko adina

Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 19,1 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 37,3) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 12,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 13,4 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroako mapa

Udal

Prob

Best

Esta

Udalerri berean · % 19,1Probintzia berean · % 54,6Beste erkidegoa · % 12,9Estatutik kanpo · % 13,4

Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 26 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 46,2). Jaiotza herrialde nagusiak Portugal, Peru, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka

Amer

Euro

Amerika · % 42,3Europa · % 46,2Afrika · % 7,7Asia · % 3,8

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera

◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►

5

Portugal

1

2

Peru

3

2

Kolonbia

2

1

Brasil

1

0

Errumania

2

0

Belgika

1

0

Frantzia

1

1

Italia

0

0

Maroko

1

1

Mauritania

0

0

Polonia

1

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 129 etxebizitza zeuden: 81 (% 62,8) nagusiak eta 48 (% 37,2) ez-nagusiak.

129etxebizitza

81etxegune

Etxebizitza multzoa Nafarroako mapa

81

48

Etxebizitza nagusia (81)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (48)

Guztira 81 etxegune zeuden, eta horietatik 28 (% 34,6) pertsona bakarrekoak ziren.

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 128

2 pertsona22

3 pertsona14

4 pertsona15

5 edo gehiago2

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 167 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 42,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 3,6. Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 38,3 zen 2021ean eta % 42,5 2024an; beraz, 4,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 5,6 izatetik % 3,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 53,7 ziren, eta gizonen artean % 35,0; 18,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 6,0 eta gizonen % 2,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

167biztanle 15 urte edo +, 2024

% 42,5goi-mailako ikasketak+4,2 puntu 2021etik mapa

% 3,6lehen hezkuntza edo gutxiago−2,0 puntu 2021etik mapa

% 32,3

% 21,6

% 42,5

Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 3,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,6Goi-mailako ikasketak · % 42,5

Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroako mapa

Sexuaren araberako banaketa

15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Ucar, 2024

Ikasketa-maila	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Goi-mailako ikasketak	71	% 42,5	35	% 35,0	36	% 53,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa	36	% 21,6	26	% 26,0	10	% 14,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)	54	% 32,3	37	% 37,0	17	% 25,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago	6	% 3,6	2	% 2,0	4	% 6,0
Guztira	167	% 100,0	100	% 100,0	67	% 100,0

Urtez urteko bilakaera

Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Ucar, 2021–2024

Urtea	Goi-mailakoak	Batx. / erdi LH	DBH	Lehen H. edo gutx.	15 urte edo +
2021	% 38,3	% 22,2	% 34,0	% 5,6	162
2022	% 40,0	% 21,8	% 32,9	% 5,3	170
2023	% 40,8	% 23,1	% 31,4	% 4,7	169
2024	% 42,5	% 21,6	% 32,3	% 3,6	167

500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

Herriko ekonomia jarduera nagusia nekazaritza da, eta biztanle aktiboen %80 sektore horretan aritzen dira lanean, nahiz herritarren erdientzat nekazaritza jarduera osagarria baino ez den. Mahastiek eta fruitu arbolek hartutako bi hektarea kenduta, laborantza lur ia guztiak zerealen landaketarako erabiltzen dira. Gehienak idorreko laboreak dira. Mahats eta olibondoek garrantzia galdu dute XX. mendean, zerealen mesedetan. Mende hasieran olibondoek hamazortzi hektarea eta mahastiek 260 hektarea hartzen bazituzten ere, gaur egun ia erabat desagertu dira.

1920ko abenduaren 2an, herriko nekazarien kooperatiba sortu zen, eta mende erdi geroago, 1975an, lur eremuaren berrantolakuntza burutu zen, 606 hektareari eta 139 lurjaberi eraginda. Lur komunak 77 hektarea baino ez dira (landu daitezkeen lurren %6,6a), eta gehienak larretzat erabiltzen dira.

Diru-sarrerak

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 20.817 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 45.891 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.701 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 25.361 euro zen. Errenta gordina 25.818 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 58,6. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,8), beste diru-sarrerak (% 12,5), langabezia-prestazioak (% 0,8), beste prestazioak (% 3,3).

59%

25%

13%

Soldata · % 58,6Pentsioak · % 24,8Langabezia · % 0,8Beste prestazioak · % 3,3Beste sarrerak · % 12,5

Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 29,6 da, probintziakoaren (30,4; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Ucar udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 100 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 60,2; gainerako % 39,8 inaktibo zeuden. Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 60,6 zen eta emakumezkoena % 59,7; langabezia-tasa, aldiz, % 3,3 eta % 12,5 zen, hurrenez hurren.

Okupatuen kopurua 100 zen 2023ean, 2021eko 92etik gora. Emakumeek okupatuen % 39,0 osatzen dute, eta gizonek % 61,0.

100okupatu, 2023+% 8,7 2021etik

% 39,0emakumeak okupatuen artean

% 60,2jarduera-tasa, 2024

% 7,0langabezia-tasa, 2024

16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)

% 56,0

% 39,8

Okupatuak · % 56,0Langabeak · % 4,2Inaktiboak · % 39,8

16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Ucar, 2024

Egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Okupatuak	93	% 56,0	58	% 58,6	35	% 52,2
Langabeak	7	% 4,2	2	% 2,0	5	% 7,5
Inaktiboak	66	% 39,8	39	% 39,4	27	% 40,3
Guztira	166	% 100,0	99	% 100,0	67	% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 61,0), industria (% 27,0), eraikuntza (% 10,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,0).

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroako mapa

% 27,0

% 10,0

% 61,0

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,0Industria · % 27,0Eraikuntza · % 10,0Zerbitzuak · % 61,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 34,0), eta oinarrizko okupazioak % 11,0. Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 54,1), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 43,6).

% 34,0

% 50,0

% 11,0

Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 34,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 50,0Oinarrizko okupazioak · % 11,0Ez dago jasota · % 5,0

Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Ucar, 2023

Okupazioa	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak	34	% 34,0	17	% 27,9	17	% 43,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak	50	% 50,0	33	% 54,1	17	% 43,6
Oinarrizko okupazioak	11	% 11,0	7	% 11,5	4	% 10,3
Ez dago jasota	5	% 5,0	4	% 6,6	1	% 2,6
Guztira	100	% 100,0	61	% 100,0	39	% 100,0

Okupatuen % 79,0 besteren konturako langileak dira, eta % 21,0 norberaren konturakoak.

% 21,0

% 79,0

Norberaren kontura · % 21,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 79,0

Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Ucar, 2023

Lan-egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Norberaren kontura	21	% 21,0	14	% 23,0	7	% 17,9
Besteren kontura	79	% 79,0	47	% 77,0	32	% 82,1
Guztira	100	% 100,0	61	% 100,0	39	% 100,0

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 614 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 12 km² denez, NAE lurraldearen % 51,2 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 75,6 lur goldagarria (464 ha, 30 ustiategitan), % 24 larre iraunkorrak (147 ha, 2 ustiategitan), % 0,5 arbolak (2,9 ha, 5 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,06 ha, 2 ustiategitan).

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)

NAE udalerriaren azaleran

51%

49%

NAE · 614 ha (% 51,2)Gainerako azalera · 586 ha (% 48,8)

NAE, lur-erabileraren arabera

76%

24%

Lur goldagarria · 464 ha (% 75,6)Larre iraunkorrak · 147 ha (% 24)Arbolak · 2,9 ha (% 0,5)Baratzeak · 0,06 ha (< % 0,1)

Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 129 gidari zeuden erroldatuta: 83 gizon (% 64,3) eta 46 emakume (% 35,7). Biztanleen % 66,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 227 ibilgailuk osatzen zuten: 129 turismo, 30 furgoneta, 22 kamioi, 22 motozikleta eta 2 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 665 turismokoa zen, probintziako (512) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 11,7 urtekoa zen; turismoen % 16,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,9k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 66,4 diesel zen eta % 30,9 gasolinazko; 6 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 2,7; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 9,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 28,2k ez zuen etiketarik.

Ibilgailu-parkea (2025)

Ingurumen-etiketa

36%

26%

28%

0 etiketa · 10 (% 4,5)ECO · 10 (% 4,5)C etiketa · 80 (% 36,4)B etiketa · 58 (% 26,4)Etiketarik gabe · 62 (% 28,2)

Turismoak, adinaren arabera

16%

16%

26%

31%

11%

< 4 urte · 21 (% 16,3)4–8 urte · 20 (% 15,5)8–15 urte · 34 (% 26,4)15–25 urte · 40 (% 31)≥ 25 urte · 14 (% 10,9)

Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

Ukarreko udaletxea herrigunean dago. Udalbatza udalerriko alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Carlos Lecumberri Erro da, San Miguel hautagai gisa aurkeztu zena.

Hauteskundeak

Udal hauteskundeak

Alderdia	Legealdiko eserlekuak, hasiera-urtearen arabera
	1979	1983	1987	1991	1995	1999	2003	2007	2011	2015	2019
San Miguel	-	-	-	-	-	-	-	-	5	5	5
Ukarreko Talde Independentea	-	-	-	-	5	5	5	5	-	-	-
Ukarreko Independenteak	5	5	5	5	-	-	-	-	-	-	-

Foru hauteskundeak

Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:

2019ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak Alderdia Bozak guztira % +/-  Navarra Suma 51 49,51 -  Nafarroako Alderdi Sozialista 21 20,39 ▲ 9  Geroa Bai 15 14,56 ▲ 2  Euskal Herria Bildu 9 8,74 ▲ 1  Ahal Dugu 6 5,83 ▼ 14  Izquierda-Ezkerra 1 0,97 ▼ 4

2015eko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak Alderdia Bozak guztira % +/-  Nafar Herriaren Batasuna 32 30,77 ?  Ahal Dugu 20 19,23 ?  Geroa Bai 13 12,50 ?  Nafarroako Alderdi Sozialista 12 11,54 ?  Euskal Herria Bildu 8 7,69 ?  Izquierda-Ezkerra 5 4,81 ?  Nafarroako Alderdi Popularra 5 4,81 ?  Herritarrak - Herritarron Alderdia 4 3,85 ?  Batasuna, Aurrerapena eta Demokrazia 1 0,96 ?  Solidaritate eta Autogestio Internazionalista 1 0,96 ?  Nafarroako Ordezkaritza Kannabikoa 1 0,96 ?

Udala

Udaletxea 1987an amaitu zuten, antzinako eraikinaren orube berean. Jatorrizko udal eraikinetik hormak eta harrizko arkuak baino ez dira mantendu. Eraikinak bi solairu ditu: beheko solairuan harategia eta beste lokal bat daude eta lehen solairuan, idazkari eta alkatearen bulegoak eta osoko bilkurak egiteko aretoa. Horrez gain, lehen solairuko gela batean, herriko anbulategia dago. Udaletxe berria eraikitzeko lanek 5,9 milioi pezetako aurrekontua izan zuten eta Nafarroako Gobernuaren dirulaguntza jaso zuten.

• HELBIDEA: Udaletxearen plaza, z/g

Egungo banaketa

Ukarreko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Carlos Lecumberri Erro da, San Miguel zerrendakoa. Zinegotziak 4 daude:

• Maria Arive Ansoain (San Miguel)
• Marta Erdozain Lecumberri (San Miguel)
• Jorge Juan Petrina Piñal (San Miguel)
• Juan Manuel Riballo Martinez (San Miguel)

Bere idazkaria, Adios, Eneritz, Legarda, Muruzabal, Obanos, Tirapu eta Uterga Udaletako idazkari ere bada.

Alkateak

1979tik, Ukarrek 4 alkate izan ditu:

Alkatea	Agintaldi hasiera	Agintaldi amaiera	Alderdia
?	1979	1995		Ukarreko Independenteak
?	1995	2007		Ukarreko Talde Independentea
Sebastian Petrina Zia	2007	2011		Ukarreko Talde Independentea
Carlos Lekunberri Erro	2011	jardunean		San Miguel

Garraioa

Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko 334 lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi. Herriak autobus geldialdi bakarra du zeharkarrikan Gareserantz eta Arrizabalagarantz.

Nafarroako Hiriarteko Garraioa  Zerbitzua   Hasiera   Ibilbidea   Amaiera ⁠ 334 Gares Adios • Eneritz • Ukar • Añorbe • Tirapu • Olkotz • Muru Artederreta • Biurrun Arrizabalaga

Kultura

Euskara

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Ukar sailkatu zituen, Izarbeibarreko herri guztiekin, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian.

Koldo Zuazok, 2010ean, Ukar ez-euskal-eremuan sailkatu zen.

Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da izarbeibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Orbaibarreko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.

Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Ukar eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren % 1,61k zekien euskaraz hitz egiten, 2010ean % 1,91 eta 2018n % 7,20k.

2008an Nafarroako Ezker Batuak eta Nafarroa Baik Euskararen Foru Legea aldatu eta eremu mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean Ukar) proposamena aurkeztu zuten Nafarroako Parlamentuan. Nafar Herriaren Batasuna ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, Nafarroako Alderdi Sozialistaren ustegabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena.

Jaiak

• Jasokundeko Andre Mariaren jaiak, abuztuaren 15etik hurbilen dagoen asteburuan

Ondasun nabarmenak

• Jasokundeko Andre Mariaren eliza, XVI. mendean eraikitako kristau eliza, pizkundear estiloan.

Erreferentziak

• Jose Maria Jimeno Jurio (zuzendaria), Nafarroako toponimia eta mapagintza. XXXV, Iruñea, 1996. ISBN 84-235-1505-2.

Ikus, gainera

• Izarbeibar-Novenera
• Iruñeko merindadea
• Nafarroa Garaia

Kanpo estekak

• Ukarreko Udalako webgune ofiziala

• Datuak: Q1647372
• Multimedia: Úcar / Q1647372
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Ukar